شیرهای برقی در انواع، کاربردها و برندهای متفاوتی در بازار موجود است. در این مقاله با انواع سلونوئید بیشتر آشنا میشویم. 

با شیرهای صنعتی و کاربرد آنها آشنا شویم.

شیرهای صنعتی یا ولو دستگاهی است که برای کنترل مسیر مایع یا هوای درون لوله یا مجرا به کار می رود. شیرهای صنعتی باعث می شوند تا جریان در یک جهت به حرکت در آید، به همین دلیل یکی از ارکان اصلی تاسیسات صنعتی تلقی می شوند. به طور مثال زمانی که آب به اندازه کافی داغ شود، ولو جریان بویلر را قطع می کند.

در فرآیندهای صنعتی زمانی یک ولو ایده آل است که سیال با کمترین مقاومت و افت فشار از شیر عبور کند. شیرها با توجه به نوع کاربردی که دارند دسته بندی می شوند که در ذیل به آنها اشاره می کنیم. البته در بعضی از کاربردها، شیرهایی که به شکل اتوماتیک باز و بسته می شوند و از بروز حوادث جلوگیری می کنند در صنعت به کار می روند.

طبق استاندارد بهداشتی ۶۶۷۹ و ۱۵۴۶ کلیه قسمتهای فلزی بکار رفته در شیرآلات بهداشتی (به استثنای دستگیره) باید از جنس برنج باشد و قطعاتی که با آب در تماسا ند نباید بیشتر از ۵/۲ درصد سرب داشته باشند. اما برای زیبایی این محصولات قالبا با روکشهای کروم، استیل و روکش رنگی عرضه می شوند .

شیرآلات بهداشتی باید تا دمای ۹۰ درجه آب را تحمل کنند و همچنین برای بالا بردن مقاومت شیر در برابر خوردگی، از کیفیت آبکاری خوبی برخوردار باشند.

کاربرد اصلی شیرهای صنعتی  

• قطع و وصل کامل جریان
• جلوگیری از بازگشت مایعات و گازهای عبور کرده
• تنظیم مقدار عبور مایعات و گازها
• تنظیم و کنترل مقدار و فشار مایعات و گازها
• کنترل و ایمن سازی دستگاه های تحت فشار

در انتخاب شیرهای صنعتی به چه مواردی باید دقت کرد؟

چند پارامتر اساسی در خصوص انتخاب شیرهای صنعتی بسیار حائز اهمیت میباشد که به شرح زیر به توضیحات بیشتری در این رمینه می پردازیم:

• نقشه لوله کشی
• کاربرد شیر صنعتی
• حجم و اندازه شیرهای صنعتی مربوطه
• درجه حرارت و فشار
• متریال به کار رفته در ساخت شیرهای صنعتی
• سیستم به کار اندازی شیر

 انواع شیرهای صنعتی از نظر عملکرد

شیرهای صنعتی به دو صورت دستی یا با عملگر خودکار (Actuator) باز و بسته می شوند.

گیت ولو Gate Valve یا شیر دروازه ای       

شیر دروازه ای یا گیت ولو، نوعی شیر است که دیسک آن به صورت گیت یا گوُّهّ طراحی می شود و دیسک به صورت عمودی جریان سیال عبوری را قطع و وصل می کند. شیر دروازه ای متداول ترین شیرهای صنعتی است که تقریبا در بیشتر کارخانه ها برای قطع و وصل به کار می رود.

در حالتی که شیر در موقعیت باز است، دیسک کاملا از مسیر عبور سیال خارج می شود؛ بنابراین شیر هیچ گونه مقاومتی برای عبور سیال ایجاد نمی کند در نتیجه سیال با افت فشار بسیار کمی از گیت ولو خارج می شود. از شیر دروازه ای معمولا نمی توان برای تنظیم جریان سیال استفاده کرد. در حالت نیمه باز دیسک و سیت به مرور دچار فرسایش می شوند و عبور سیال از شیر با لرزش و صدا است.

کاربرد

• قطع و وصل جریان سیال گاز، گازوئیل، سوخت، بخار، روغن و…
• قابل نصب برای سیال دوغاب و پودری مزایا
• عملکرد خوب
• نگهداری آسان
• افت فشار کم
• مناسب برای فشار و دمای بالا

معایب

• غیر قابل نصب برای فرآیندهای کنترلی
• سرعت حرکت پایین
• تغییر وضعیت با سر و صدای بالا

گلوب ولو Globe Valve یا شیر کروی  

گلوب ولو یا شیر کروی یک مدل شیر صنعتی با حرکت خطی است که برای قطع و وصل و تنظیم جریان سیال در فرآیندها به کار می رود. دیسک گلوب ولو با حرکت عمودی به صورت کامل می تواند برای قطع و وصل جریان سیال به کار رود. طراحی این مدل به صورتی است که نشتی کمتری در مقایسه با شیر دروازه ای دارد.           

کاربرد

• شیر کروی معمولا در سیستم هایی که نیاز به کنترل جریان سیال با نشتی پایین مورد نیاز باشد، نصب می شود.
• نصب برای کنترل سیال روغن، شیمیایی، نفت و …. با افت فشار کم

مزایا

• عملکرد بهتر برای قطع جریان سیال در مقایسه با شیر دروازه ای
• مناسب برای قطع و وصل مکرر به دلیل اصطکاک کم
• تعمیر آسان

معایب

• نامناسب برای فرآیند با پالس زیاد
• امکان خرابی در فشارهای بالا
• قیمت بالاتر در مقایسه با گیت ولو

 بال ولو Ball Valve یا شیر توپی

بال ولو یک مدل شیر ربع گرد است که از دیسک توپی شکل برای قطع و وصل سیال استفاده می کند .

هنگامی که شیر در حالت باز است، سیال بدون هیچ مانعی از شیر عبور می کند. با چرخش 90 درجه دستی، توپی مسیر عبور سیال را کاملا مسدود می سازد. از مزایای مهم شیرهای توپی عملکرد سریع است.

کاربرد

• نصب در سیستم های مختلف برای قطع و وصل سریع
• قابل نصب برای سیال گاز، هوا، بخار
• مناسب برای فشار و دماهای بالا

مزایا

• امکان قطع و وصل سریع سیال با فشار و دمای بالا
• ابعاد کوچکتر در مقایسه با شیر دروازه ای
• طراحی متنوع برای نصب در فرآیندهای مختلف
• نگهداری آسان

معایب

• در فرآیندهای با ذرات معلق، ذرات در اجزای داخلی شیر باقی می ماند و فرسایش در قطعات ایجاد می کند.
• به دلیل قطع و وصل سریع، ممکن است جریان فشار بالا به اجزا وارد کند.

پیشنهاد مطالعه: | شیربرقی آب چیست و چه نکاتی قبل از خرید باید بدانیم |

باترفلای ولو Butterfly Valve یا شیر پروانه ای

شیر پروانه ای یک مدل شیر ربع گرد است که برای قطع و وصل و کنترل جریان سیال به کار می رود.  

شیر پروانه ای معمولا با سرعت بالا مسیر عبور سیال را مسدود می کند.

شیرهای پروانه ای با ابعاد بزرگ، معمولا با گیربکس نصب می شوند. گیربکس باعث کاهش نیروی مورد نیاز برای تغییر وضعیت شیر می شود و در عین حال سرعت شیر را کاهش می دهد.

کاربرد

• مناسب برای سیال مایع، دوغاب، گاز، بخار، آب و فاضلاب و…
• قابل نصب برای فشار و دمای بالا

مزایا

• وزن سبک در مقایسه با سایر مدل ها
• نیاز به فضای کم برای نصب
• عملکرد سریع
• هزینه نگهداری پایین
• افت فشار کم
• شیر با سیت غیرفلزی قابل نصب در فرآیندهای شیمیایی

معایب

• مناسب برای اختلاف فشارهای پایین
• وجود دیسک همواره در مسیر جریان

چک ولو Check Valve یا شیر یک طرفه

چک ولو یکی از شیرهای صنعتی است که برای جلوگیری از برگشت جریان در سیستم های لوله کشی به کار می رود. فشار سیال عبوری از شیر باعث باز شدن شیر می شود و برگشت جریان باعث بسته شدن شیر می شود.

کاربرد

• سیستم لوله کشی
• پمپ و کمپرسور

برعکس سایر شیرها که برای کنترل یا قطع و وصل جریان به کار می روند، چک ولو تنها برای جلوگیری از بازگشت جریان استفاده می شود و شیر صنعتی مشابه دیگری با این کاربرد طراحی نشده است، بنابراین در سیستم های صنعتی تنها انتخاب برای جلوگیری از برگشت سیال است. 

شیر یک طرفه لولایی Swing check valve

این شیر که مصرف بیشتری دارد دارای بدنه و درپوش است که درون آن دیسکی وجود دارد که تکی یا دوتاییست و بوسیله پین مخصوصی به بدنه لولا شده و آویزان است.

البته در نوع دو تایی آن این پین بین دو دیسک قرار دارد. جریان سیال در موقع ورود دیسک را به طرف مسیر خود بلند کرده و از اطراف آن عبور می کند و در موقع قطع جریان دسیک به نشیمنگاه چسبیده و اجازه برگشت به سیال را نمی دهد.

شیر یک طرفه فشاری

در این نوع شیر یک طرفه جریان سیال باعث باز شدن شیر شده و برگشت جریان باعث بسته شدن شیر می گردد. از انواع شیرهای یک طرفه فشاری می توان به شیر یک طرفه پیستونی و  شیر یک طرفه کروی را نام برد.

شیر یک طرفه پیستونی

شیر یک طرفه پیستونی از نظر شکل داخلی شبیه شیر فلکه ای است که جریان باعث فشار پیستون به طرف بالا و انتقال جریان شده که جهت عکس آن پیستون به طرف پایین آمده و مانع از برگشت سیال به طرف ورودی می شود. این نوع شیر به همراه شیر ساچمه ای و زاویه دار جهت جلوگیری از پدیده لرزش در اثر فشار در مسیر خطوط لوله استفاده می شود.

شیر یک طرفه کروی

این نوع شیر یک طرفه در دو نوع کره ای افقی و عمودی وجود دارد. در نوع عمودی مسیر جریان مستقیم است و این شیر بیشتر در مکانی که قطع جریان به صورت فوری لازم باشد بکار می رود .نحوه کار این نوع شیر به این صورت است که مسیر سیال ورودی یک کره را در داخل سیال معلق نگاه داشته و سیال از اطراف آن به طرف دیگر می رود. وقتی که جریان سیال برعکس شود، کره مورد نظر در نشیمنگاه خود نشسته که مانع از عبور سیال به طرف ورودی می شود. یکی از مزایای این نوع شیر یک طرفه استفاده از آن ها در سیالاتی است که ویسکوزیته بسیار زیادی دارند.

نیدل ولو Needle Valve یا شیر سوزنی

شیر سوزنی نوعی شیر صنعتی دستی است که برای تنظیم جریان سیال ورودی به کار می رود. طراحی نیدل ولو مشابه گلاب ولو است با این تفاوت که به جای دیسک از سوزن (پیستون) استفاده شده است.

شیرهای سوزنی از ابعاد 1/4 اینچ تا 2 اینچ طراحی می شوند و با فشارهای کاری متفاوتی قابل نصب در سیستم ها هستند.

کاربرد

• نصب برای کنترل جریان ورودی به وسایل اندازه گیری ابزار دقیق
• تنظیم دقیق جریان ورودی
• سیستم های لوله کشی مزایا
• کنترل مناسب جریان سیال معایب
• نامناسب برای سیال با ذرات معلق

پیشنهاد مطالعه: |کاربرد شیر برقی یا سلونوئید ولو |

سیفتی ولو Safety Valve یا شیر اطمینان

    شیر اطمینان یکی از شیرهای صنعتی ایمنی است که برای محافظت تجهیزات در برابر فشارهای بالا یا فشارهای خلا طراحی شده است. این شیر با تخلیه فشارهای بیشتر از فشار کاری سیستم عمر تجهیزات را افزایش می دهد و مانع از خرابی آنها می شود. 

مزایا

• قابل نصب برای سیال مایع و گاز
• مناسب برای فشار و دمای بالا
• قیمت مقرون به صرفه معایب
• تاثیر فشار برگشتی بر عملکرد شیر
• خوردگی فنر در تماس با مواد شیمیایی

شیر محدود کننده جریان Chock valve

از این نوع شیر جهت کنترل مقدار جریان استفاده می گردد که جریان وقتی به آن می رسد بستگی به این که شیر از چه نوع محدود کننده ای باشد کم می شود و مقدار آن نیز طی محاسباتی قابل تعویض یا تنظیم است.

شیرهای محدود کننده به دو نوع ثابت و قابل تنظیم تقسیم می شود .محدود کننده های ثابت به این صورت هستند که در آن عامل محدود کننده با توجه به سایز محاسبه شده داخل بدنه شیر قرار می گیرد و در مسیر جریان قرار گرفته و جریان از داخل آن عبور می کند ولی محدود کننده های قابل تنظیم که خود دارای گونه های مختلفی هستند دارای عامل محدود کننده قابل تنظیم بر روی عددهای محاسبه شده هستند که فرق این دو با هم در این است که اگر بخواهید شماره عامل محدود کننده را در شیرهای محدود کننده کم یا زیاد کنید بایستی حتما شیر را ببندید و جریان را قطع کنید که این خود باعث وقفه در امر تولید خواهد شد ولی در گونه های قابل تنظیم می توانید بدون قطع جریان عامل محدود کننده را که به دسته وصل است روی عدد مورد نظر نگاه دارید.

 شیر کنترل Control valve 

این شیر جهت کنترل جریان سیال در مسیر عبور آن قرار داده می شود. این شیر به طور اتوماتیک و معمولاً با فشار هوا کار می کند. در موقع لزوم می توان آن را با دست باز و بسته نمود و بدیهی است که در این حالت دیگر شیر کنترل نخواهد بود و فقط یک شیر معمولی است.

این شیر با توجه به موقعیت محل و اینکه چه چیزی را بایستی کنترل کند به طور اتوماتیک باز و بسته می شود. به طور مثال اگر قرار باشد فشار را کنترل کند ،از محل دیگری که فشارش مورد نظر است به طور مداوم با شیر ارتباط برقرار است و با تغییر فشار آن، محل شیر بازتر و یا بسته تر می شود تا فشار لازم در آن محل ثابت بماند .معمولاً این شیر برای کنترل فشار، دبی و یا سطح مایع در یک ظرف مورد استفاده قرار می گیرد و نسبت به تغییرات آن ها نیز باز و بسته می گردد.

نتیجه گیری

در این مقاله با انواع سلونوئید ولو صنعتی آشنا شدیم. جهت خرید انواع شیربرقی و ثبت خرید شیربرقی میتوانید به عاملیت فروش مهام مارکت مراجعه کنید. مهام مارکت نمایندگی و وارد کننده بهترین برندهای شیربرقی در ایران میباشد. شما میتوانید جهت سفارش انواع شیربرقی و ارسال لیست سفارش  خود با ما تماس بگیرید.

انواع شیر برقی گازی

انواع شیر برقی آب

انواع شیر برقی بخار