خطرات نشت گاز شهری و راهکارهای مقابله با آن
فهرست مطالب
برای مقابله با خطرات نشت گاز شهری چه کارهایی باید انجام داد؟
همانطور که استفاده از گاز طبیعی بسیاری از نیازهای بشر برای تامین سوخت منزل شامل گرم گردن هوای منزل، تامین آب گرم مصرفی، استفاده آسان از اجاق آشپزی و… را برآورده نموده و در واقع زندگی راحتی را برای انسان ها به ارمغان آورده است اما اگر که در هنگام استفاده از آن بی احتیاطی صورت گیرد آنگاه خطرات بسیار بزرگ و جبران ناپذیر جانی و مالی بر جای خواهد گذاشت. امروزه با توجه به پیشرفت علم و تکنولوژی می توان از دستگاه هایی مانند سنسور آشکار ساز نشت گاز شهری ، فیوز گازی ، رگلاتور ، شیر برقی گاز ، شیر حساس به زلزله برای کاهش خطرات ناشی از نشت گاز شهری استفاده کرد.
گاز طبیعی چیست؟
گاز طبیعی از جمله سوخت های فسیلی می باشد که به علت پاکیزگی، فرآوانی و ارزان بودن آن مطلوبیت بالایی دارد. گاز طبیعی به صورت عمده از یک هیدروکربن ساده یعنی گاز متان و هیدروکربن هایپ یچیده و سنگین تر مانند اتان، پروپان و بوتان و برخی ناخالصی های دیگر نیز تشکیل می شود. گاز طبیعی پس از استخراج به پالایشگاه های گاز فرستاده شده و پس از پالایش و فرآوری نمودن آن توسط لوله کشی خطوط شهری برای مشترکین گاز فرستاده می شود.
پایین ترین حد برای اشتعال گاز طبیعی ۵ درصد و بالاترین حد آن ۱۵ در صد می باشد و بهترین حالت آن نسبیت ۱۰ در صد گاز به همراه هواست.
در صورتی که گاز طبیعی به صورت کاملا خشک و فاقد مواد زائد و با هوای کافی ترکیب شود با شعله آبی می سوزد در غیر این صورت می توان شاهد شعله های قرمز، زرد، نارنجی و یا سبز بود که هرکدام به نوعی نشانه احتراق ناقص گاز می باشند.
یکی از اقداماتی که توسط شرکت ملی گاز بر روی گاز طبیعی انجام می شود ایجاد کردن بوی زننده ای شبیه بوی تخم مرغ در گاز می باشد، این اقدام به این دلیل انجام می شود که در صورت نشت گاز افراد بوسیله بوی بد آن از نشت گاز مطلع شده و نسبت به قطع آن اقدام نمایند. گاز طبیعی سبکتر از هوا بوده بنابراین به سمت بالا حرکت می کند.
حوادث ناشی از نشت گاز شهری به صورت عمده دو دسته زیر تقسیم می شوند:
الف) آتش سوزی و انفجار در اثر نشت گاز:
یکی از مهمترین علت های بروز این حوادث نشت گاز می باشد که در فضای آشپزخانه و … منتشر می شود .سپس عواملی مانند جرقه و یا شعله موجب بروز انفجار و آتش سوزی می گردد. مهمترین علل نشت گاز عبارتند از :
۱- عدم مهار نمودن شیلنگ وسایل گازسوز با استفاده از بست فلزی
۲- استفاده از شیلنگهای طولانی و قرار گرفتن آنها در معرض حرارت و یا صدمات احتمالی
۳- استفاده از شیلنگهای فرسوده و یا غیراستاندارد
۴- عدم استفاده از درپوش مناسب جهت مسدود نمودن شیرهای گاز که بالاستفاده می باشند .
۵- تعمیر و دستکاری وسایل گازسوز توسط افراد غیر متخصص
۶- استفاده از وسایل گاز سوز غیر استاندارد و غیر مجاز
ب) مسمومیت ناشی از گاز:
این گروه از حوادث معمولا دراثر عدم نصب دودکش مناسب برای وسایل گازسوز نظیر بخاری و آبگرمکن و یا عدم تهویه کافی فضای اتاق روی می دهند. سوختن ناقص گاز و تجمع گازهای مسموم کننده و یا کمبود اکسیژن سبــب مسمومیـت افــرادی می شود که در چنین فضایی تنفس می کنند و بـــه گاز زدگــی آنهــا می انجامد. تجربه و آمار نشان می دهدکه اغلب حوادث ناشی از گاز طبیعی در اثر عدم آشنائی مصرف کنندگان گاز به اصول ایمنی بوده است ولی درصورت آشنائی و رعایت کامل اصول ایمنی مطمئنا هیچگونه خطری بوجود نخواهد آمد.
راهکارهای پیشگیری از وقوع حوادث ناشی از نشت گاز طبیعی
همانطور که بیان شد در صورتی که نشت گاز شهری اتفاق بیفتر حوادث جبرات ناپذیری اتفاق خواهد افتاد و هیچ کس نمی تواند ادعا کند که در برابر این حوادث به طور کامل ایمن خواهد بود. در ادامه راه کارهایی را بیان می کنیم که شما با اطمینان خاطر می توانید محل زندگی تان را در برابر حوادث ناشی از نشت گاز طبیعی ایمن کنید:
۱- نصب سنسور آشکار ساز نشت گاز شهری :
با نصب یک عدد سنسور آشکار ساز نشت گاز شهری ، در صورتی که نشت گاز اتفاق بیفتد پس از رسیدن مقدار گاز پخش شده در هوا تا یک مقدار مشخص، سنسور آشکار ساز نشت گاز شهری شروع به پخش الارم کرده و اطرافیان را از نشت گاز شهری یا متان آگاه می نماید.
۲- استفاده از فیوز گازی :
فیوز گازی قطعه ای است کاملاً مکانیکی که در مسیر شبکه گازرسانی قرار می گیرد و از عبور نامتعارف جریان گاز جلوگیری می نماید، به عبارت دیگر به مجرد ایجاد هرگونه مشکل در شبکه گاز شهری و یا لوله کشی گاز ساختمان رخ دهد که باعث خروج بیش از حد تعیین شده گاز شود، فیوز گازی جریان گاز را به صورت اتوماتیک قطع می نماید و پس از رفع عیوب شبکه در فشارهای پایین، جریان را به صورت اتوماتیک مجدداً برقرار می سازد.
۳- نصب رگلاتور مناسب:
رگلاتور برای کنترل فشار گاز و محافظت از کنتورهای گازی در مصارف خانگی و صنعتی قابل استفاده می باشد. به عبارت دیگر با استفاده از رگلاتور فشار گاز لوله به اندازه ای کاهش می یابد که دستگاه های گازی بتوانند به صورت ایمن از آن استفاده نمایند.
۴- نصب شیر برقی گاز :
شیر برقی گاز در مسیر خطوط گاز قرار داده می شود و به محض دریافت سیگنال از دستگاه هشداردهنده نشت گاز یا هر نوع دستگاه فرستنده سیگنال، بطور اتوماتیک مسیر گاز را بسته و جریان گاز در لوله قطع شده و خطر رفع می شود و تا زمان تنظیم مجدد شیر به صورت دستی بسته باقی می ماند.
۵- نصب شیر حساس به زلزله :
شیر حساس به زلزله جهت قطع اتوماتیک جریان گاز هنگام وقوع زلزله طراحی شده است. شیر حساس به زلزله هنگام وقوع زلزله تحت تاثیر لرزش زمین تا اندازه استاندارد قرار گرفته و به طور اتوماتیک جریان گاز در خط لوله را قطع کرده و از وقوع حوادث ناگوار ناشی از نشت گاز بعد از زلزله جلوگیری می کند.
در هنگام نشت گاز شهری چه اقداماتی باید انجام داد:
۱- قطع جریان ورودی گاز به ساختمان
۲- عدم استفاده از کپسول آتش نشانی برای آتش سوزی ناشی از نشت گاز
۳- قطع کنتور برق برای جلوگیری از انفجار ناشی از جرقه زدن سیم کشی برق و…
۴- استفاده از لباس حریق و دستگاه تنفسی به منظور جلوگیری از سوختگی و آسیب دیدگی در صورت انفجار و آتش سوزی
۵- باز نمودن درب و پنجره های ساختمان برای تهویه هوا
۶- خاموش کردن شعله های مربوط به آبگرمکن، بخاری، اجاق گاز، سماور و…
۷- تخلیه گاز بوسیله ایجاد باد توسط پارچه و یا پتوی خیس، مقوا و…
۸- رقیق نمودن گاز و اکسیژن بوسیله اسپری آب در محیط
۹- در صورتی که کنتور برق را قطع نکرده اید از خاموش و روشن نمودن کلید و پریز ها خود داری کنید.
۱۰- عدم تجمع افراد در ساختمان
۱۱- به منظور عدم ایجاد الکتریسیته ساکن بهتر است لباسهایتان خیس باشد.
۱۲- در صورت استفادع از چراغ قوه بهتر است بیرون از محل خطر روشن شود.
گاز طبیعی همانطور که راحتی را برای انسان ها به ارمغان آورد اگر در مورد استفاده از آن اصول ایمنی رعایت نشود بسیار خطرناک خواهد بود. بنابراین استفاده از راهکار های پیشگیری از نشت گاز شهری شامل نصب سنسور آشکار ساز نشت گاز شهری ، فیوز گازی ، رگلاتور ، شیر برقی گاز ، شیر حساس به زلزله برای کاهش خطرات ناشی از نشت این گاز توصیه می شود.
محصولات پیشنهادی:
