همان طور که در این بخش از مقالات ایمنی و آنش نشانی در مهام مارکت می خوانید درباره تقسیم بندی انواع آتش سوزی توضیح خواهیم داد.

برای سهولت در پیشگیری، آتش سوزی ها براساس استانداردهای متفاوت تقسیم بندی می شوند. حریق ها بر حسب ماهیت مواد سوختنی به دسته های زیر تقسیم بندی می شوند :

1.  آتش سوزی های کلاس A
2. آتش سوزی های کلاس B
3.  آتش سوزی های کلاس C
4. آتش سوزی های کلاس D
5. آتش سوزی های کلاس E

 آتش های کلاس A

این نوع آتش سوزی از سوختن مواد معمولی قابل احتراق عموما جامد و دارای ترکیبات آلی طبیعی یا مصنوعی حاصل می شود.

این منابع کاغذ، پارچه، چوب، پلاستیک و امثال آن است. خاموش کننده هایی که برای کنترل آن بکارمی روند، علامتی مثلث شکل و سبزرنگ دارند.

خواص این نوع آتش سوزی ها :

1. پس ازسوختن ازخود خاکسترباقی می گذارند.
2. درون سوزهستند.
3. باحداقل اکسیژن یعنی با ۴% اکسیژن قادرند بسوختن خود ادامه دهند.

طریقه اطفاء : بهترین روش جهت اطفاء این حریق ها سردکردن می باشد. که اقتصادی ترین و سریعترین ماده اطفائی آب است. (آب تا خاموشی کامل آتش باید مداوما جریان داشته باشد)

آتش های کلاس B

این آتش ها در اثر سوختن مایعات قابل اشتعال یا جامداتی که به راحتی قابلیت مایع شدن دارد(عموما مواد نفتی) پدید می آید.

این نوع آتش ها خود به دو گروه تقسیم بندی می شوند:

1. گروه B1: آتش هایی هستند که مایعات آن ها قابل انتزاج با آب هستند، مثل الکل و استون.
2. گروه B2: آتش هایی هستند که مایعات آن ها غیر قابل انتزاج با آب هستند، مثل بنزین و نفت.

خاموش کننده هایی که برای این دسته مناسب هستند دارای بر چسب مربع قرمز رنگ هستند.

خواص این نوع آتش سوزی ها:

1. تابع ظروف خودهستند.
2. سطح سوزهستند.
3. با کمتر از ۱۵% اکسیژن قادر به سوختن نیستند.

طریقه اطفاء : بهترین روش اطفای حریق درموردمایعات قابل اشتعال رقیق کردن اکسیژن (خفه کردن) است.

آتش سوزی های کوچک لیتری که سطح آن محدود ۲۲۰ و موضعی درظرف محدود، مثل بشکه است، رامی توان بایک پتو یا کیسه گونی خیس شده اطفاء نمود و همچنین برای اطفاء اکثر آتش سوزی هایی که اتفاق می افتد، در لحظات اولیه و شروع آتش سوزی می توان از کپسول های پودری (بی کربنات سدیم) استفاده کرد.

ولی برای اطفاء آتش سوزی های بزرگ آن، که دارای سطح و حجم زیادی است، باید جهت اطفاء از کف آتش نشانی استفاده نمود.

آتش های کلاس C

این نوع آتش سوزی، ناشی ازسوختن گازها و مایعاتی که به راحتی قابلیت تبدیل به گاز را دارند، می باشد. مانند گاز مایع، گاز شهری، اتان ، گاز بوتان، گاز پروپان که به آن گاز مایع (گاز مصنوعی) می گویند، گاز استیلن، گاز هیدروژن، گاز اتیلن و گازهای دیگری که آتش گیر هستند، می باشد.

خاموش کننده های مربوطه با علامت مربع آبی رنگ مشخص می شود. راه اطفاء این حریق ها خفه کردن و سد کردن مسیر نشت است.

درهنگام مواجه شدن با خطرات گاز دو حالت متفاوت وجود دارد :

1. زمانی که گاز نشت کرده ولی هنوز آتش سوزی یا انفجار به وجود نیامده است.
2.  زمانی که آتش سوزی ناشی از نشت گاز بوجود آمده باشد.

نکات ایمنی در محیط آلوده به نشت گاز

الف ـ اقدامات قبل از ورود

1. قطع جریان برق و گاز
2. تذکر : برق را در صورتی قطع می نمایم که کلید یا فیوز آن خارج از محیط آلوده به گاز باشد.
3. لباس های پشمی و یا نایلونی را که تولید الکتریسته ساکن می نماید از خود دور می کنیم.( ترجیحا لباس ها از جنس کتان باشد )
4. یک دستمال مرطوب جلوی دهان و بینی می بندیم تا از عوارض حاصل از انفجار در امان باشیم.
5. در صورت استفاده از چراغ قوه آن را در بیرون روشن یا خاموش  می نماییم.
6. حداقل افراد جهت ورود در نظر گرفته شود.

ب – اقدامات بعد از ورود 

1. اگر نشتی گاز از سیلندر گاز باشد، شیر آن را می بندیم.
2. در صورت که امکان قطع جریان برق میسر نباشد هیچ کلید برقی را نباید خاموش یا روشن نمود.
3. با یک حوله مرطوب که دردست داریم، دستگیره پنجره ها و درب ها را باز می کنیم، و با همان حوله ایجاد کوران باد می کنیم، تا خوب گاز خارج شده و از دامنه اشتعال خود خارج و محیط ایمن شود .

اقدامات لازم در هنگام آتش سوزی ناشی از گاز

بستن شیر اصلی گاز و یا بستن شیر سیلندر گاز در صورتی که شیر سالم باشد. باید گفت که بهترین روش اطفاء برای آتش سوزی های گاز روش جدا سازی ( قطع سوخت ) است.

که با بستن شیر گاز انجام می شود و در صورتی که شیر سیلندر سوخته یا خراب باشد و نتوان شیر آن را بست نباید شعله آتش را خاموش کرد، در صورتی شعله را با آب یا خاموش کننده های پودری اطفاء می کنیم که بتوانیم سیلندر گاز را به هوای آزاد و در محیط باز مثل پشت بام برده تا گاز کاملا تخلیه شود و در غیر این صورت یعنی اگر مخزن گاز بزرگ باشد و نتوان بعد از خاموش کردن آتش آن را به محیط باز ببریم.

نباید شعله را خاموش کنیم، بلکه سیلندر را با آب به صورت اسپری خنک می کنیم و اطراف سیلندر را با استفاده از مواد اطفائی لازم خاموش کرده و در حالی که سیلندر را خنک می کنیم از گسترش شعله به اطراف جلوگیری نموده و سرد کردن را تا موقعی که گاز داخل آن کاملا بسوزد و تمام شود ادامه می دهیم.

آتش های کلاس D

حریق های این دسته ناشی از فلزات سریعا اکسید شونده مانند منیزیوم، سدیم، پتاسیم و امثال آن می باشد و خاموش کننده های مناسب برای اطفاء آنها با علامت ستاره زرد رنگ مشخص می شوند.

طریقه اطفاء : بهترین روشی را که می توان برای اطفاء این حریق ها پیشنهاد نمود، عمل خفه کردن یا رقیق کردن اکسیژن است. (مواد اطفاء حریق که دارای آب باشند برای این آتش سوزیها بی اثر و حتی خطرناک هستند)

همچنین به کاربردن گاز کربنیک و پودرهای شیمیایی (بی کربنات) ممکن است، در مورد اغلب فلزات خطرناک باشد.

برای خاموش کردن فلزات قابل اشتعال به کاربردن پودر گرافیک، پودر تالک، خاکستر کربنات دوسود، سنگ آهن و ماسه صد در صد خشک مطلوب خواهد بود.

پودرهای خاص ترکیبی برای اطفاء آتش سوزی های بعضی از فلزات به ویژه در مورد مواد پرتوزا توصیه شده اند.

آتش های کلاس E

حریق های الکتریکی می باشند، که عموما در وسایل الکتریکی و الکترونیکی اتفاق می افتد. مانند سوختن کابل های تابلو برق یا وسایل برقی و حتی سیستم های کامپیوتری.

راه اطفاء این دسته قطع جریان برق و خفه کردن حریق با گاز دی اکسد کربن یا هالن می باشد.

طریقه اطفاء : روش معمولی دراین آتش سوزی ها ابتدا قطع برق و سپس استفاده از روش صحیح برای طفاء حریق آنچه که می سوزد می باشد. اما با توجه به اهمیت این گونه وسایل جهت استفاده مجدد از آنچه که باقی می ماند، بهترین روش اطفاء روش خفه کردن توسط موادی که آسیب به سیستم نرسانده و نیازی به تمیزنمودن نداشته باشد، است. مانند گاز دی اکسید کربن.

شرکتمهام صنعت اندیشه تامین کننده تمام تجهیزات ایمنی و آتش نشانی

مطالب مشابه:

آتش سوزی و حریق