با فرا رسیدن فصل سرما شهروندان متناسب با امکانات و شرایط زندگی خود سعی میکنند کمتر در معرض سردی و سرمای هوا قرار گیرند و محل سکونت و یا کار خود را با استفاده از وسایل گرم کننده گرم میسازند . نفت و گاز و ذغال چوب مهمترین و عمده ترین سوختهایی است که در نقاط مختلف کشور جهت گرمایش توسط مردم مورد استفاده قرار میگیرد هرچند که در برخی از مواقع نیز از وسایل گرماساز برقی استفاده میشود.

 وسایل گرما زا که عمدتا از سوختهای فسیلی استفاده میکنند اگرچه گرمابخش محیط زندگی هستند لیکن عدم رعایت اصول و موازین ایمنی در کاربرد صحیح از آنها و همچنین بی احتیاطی خصوصا در روزهای اخیر باعث بروز تلفات جانی و نگران کنندهای شده است فقط در طول هفته گذشته در یک حادثه ۶ تن از اعضای یک خانواده در اثر استنشاق گاز منواکسید کربن (co) جان خود را از دست داده اند.

بخاری نفتی و گازی آبگرمکن نفتی و گازی ، شومینههای گازی و یا هیزمی چراغ های خوراک پزی و بخاریهای نفتی دستی و …. وسایل گرما زایی هستند که عدتا مورد استفاده قرار میگیرند و در اثر سوختن ناقص مواد و گازها در این ،وسایل گاز منواکسید کربن یا اکسید دو کربن ایجاد میشود که این گاز فوق العاده خطرناک ، سمی و کشنده است. گاز مونوکسید کربن گازی خطرناک و کشنده است. لذا در این مقاله به پرسش ” گاز مونوکسید کربن چیست ؟” و موارد دیگر پاسخ میدهیم تا با آگاهی از خطرات احتمالی جلوگیری شود.

علائم و راههای تولید گاز co

سوختن کامل زمانی انجام میشود که اکسیژن کافی وجود داشته باشد. علی الاصول در دستگاههای گرم کننده هوای مورد نیاز باید خارج از محیط تامین شود و گازهای منتشره ناشی از سوختن مانند گاز کربنیک و منواکسید کربن باید در خارج از محیط تخلیه شود.  در وسایل گرمازای دودکش دار در صورتیکه دودکش بدون نقص باشد عمل تحویه دود ( ورود اکسیژن لازم و تخلیه گازهای مصرفی ) به خوبی از طریق دودکش انجام می شود، اما در وسایل گرمازا با شعله از باز و بدون دودکش این شرایط فراهم نیست بنابر این وسایل اکسیژن لازم برای سوختن را از همان محیط میگیرند و طبعا گازهای مصرفی حاصل از سوختن را نیز به همان محیط برمی گردانند و متاسفانه با توجه به سرمای هوا شهروندان راههای تهویه هواکش پنجرهها و دریچه های کولر و درها را نیز میبندند و در نتیجه عمل تهویه هوا بدرستی انجام نمیشود و در اثر سوختن ناقص و وجود گازهای مضره خصوصا گاز مونوکسید  در محیط در افراد مسمومیت ایجاد می شود که اصطلاحا به آن گاز گرفتگی ، گویند و در اثر این مسمومیت افراد در اندک مدتی جان  خود را از دست می دهند.

بسیاری از مردم تصور میکنند که پدیده ” گاز گرفتگی” و ایجاد گاز مونوکسید کربن تنها در اثر سوختن ناقص ذغال چوب ایجاد میشود و برای همین بسیاری به این گاز کشنده نام ” گاز کرسی” و یا ذغال داده اند در صورتی که همانطور که ذکر شد این گاز در اثر سوختن ناقص هر ماده سوختنی ممکن است ایجاد شود.

پیشنهاد مطالعه: گاز منوکسید کربن و مرگ خاموش

مهمترین منابع و راههای تولید گاز منواکسید کربن CO در منازل و ساختمان ها

استفاده از وسایل گازسوز و بدون گرمایش بدون دودکش

نقص در دودکش و نشت گاز به فضای مسکونی

استفاده از وسایل خوراک پزی جهت گرمایش

به کار گیری روشنایی گازی به مدت طولانی بخصوص در فضای بدون تهویه

ضعف در دودکش شومینه

معیوب بودن مشعل شوفاژ

آبگرمکنهای دیواری و زمینی بویژه وقتی که دودکش مناسب ندارند

اتومبیل روشن در پارکینگ

علائم وجود این گاز در محیط به منظور پیشگیری از خطر گاز CO

بهترین راه این است که ما شناخت نسبی و اولیه در مورد این گاز کشنده و چگونگی ایجاد آن داشته باشیم طبعا اگر شرایط بروز و ایجاد آن وجود نداشته باشد پدیده گاز گرفتگی و به دنبال آن مسمومیت و در نهایت مرگ نیز بروز نخواهد کرد.

این گاز بسیار سمی ، بی رنگ و بی بو و بی طعم است و همین خصائص باعث آن شده که به آن ( قاتل پنهان ) لقب دهند . این گاز اگر چه سبک تر از هواست اما قابلیت انتشارش در محیط بسیار زیاد است و به همین دلیل در تمامی نقاط مثلا یک اتاق اعم از بالا و پایین به سرعت متراکم میشود و چون هموگلوبین خون میل ترکیبی فوق العاده ای با این گاز دارد به طوری که ۳۰۰ برابر میل ترکیبی با اکسیژن است وقتی این ترکیب صورت میگیرد اکسیژن دیگر به بافتها نرسیده لذا سریعا باعث مسمومیت شده و سلسله عصبی فلج می شود و قدرت هرگونه اقدامی از مسموم صلب میشود و مسموم به نوعی به خواب و مرگ آرام تن در می دهد.

مهمترین عامل بروز این نوع حوادث غفلت و عدم آگاهی مردم است با اینکه بارها از سوی کارشناسان محترم سازمان در این خصوص هشدار داده شده است ظاهرا چون این قاتل پنهان غیر قابل حس و لمس و بی بو و بی رنگ است مردم کشنده بودن آنرا باور ندارند و به راحتی تسلیم و قربانی آن میشوند.

دیگر عواملی که باعث ایجاد این گاز در محیط میشوند عبارتند از :

• عدم تهویه درست و مناسب محیط
• تخلیه کامل گازهای مضر و جایگزینی هوای تازه
• نقص فنی در و سایل گرمازا و نیمسوز بودن زغال چوب
• نقص فنی در شبکه تهویه ( لوله کشی آبگرمکنها، بخاریها و شومینه ها و غیره)

پیشنهاد مطالعه: پیشگیری از حوادث گاز منوکسید کربن توسط سنسور مونوکسید کربن

مهمترین تدابیر و نکات حفاظت از پیشگیری از گاز CO

• توصیه میشود حتما از وسایل گرمازای استاندارد به استفاده شود و قبل از استفاده از این وسایل توسط افراد متخصص بازبینی و سرویس شود.
• تحت هر شرایطی عمل تهویه هوا را تسهیل کنید به عنوان مثال دریچه های باز کولر عمل مناسبی جهت تهویه هواست.
• هرگز از بخارهای دستی برای گرم کردن هوای حمام استفاده نشود چون محیط حمام ها کوچک است و اکسیژن محیط نیز در اثر بخار آب به سطوح بالا رانده میشود و در نهایت بر اثر سوختن ناقص و ایجاد گاز CO مسمومیت قطعی خواهد بود
• در صورت استفاده از وسایل گرمازای دودکش دار حتما دودکشها کاملا معاینه و بررسی شود معمولا مسدود بودن دودکشهای دیوار از عوامل مهم ایجاد مسمومیت و گازگرفتگی و به خطر افتادن جان افراد محسوب می گردد .
• دودکشهای غیر ثابت ( غیر دیواری) حتما کنترل شود . این دودکشها باید از مواد غیر قابل اشتعال و گالوانیزه ( زنگ نزن ) باشند و از مقاومت فیزیکی مناسبی برخوردار باشند.
• این نوع دودکشها باید حتى الممکن کوتاه و مستقیم باشد و باید در حمل اتصالات کاملا محکم و غیر قابل نفوظ باشد قدرت مکش دودکشها هر چند وقت یک با توسط سرویس کار و متخصص اهل فن بررسی شود.
• برای جلوگیری از برگشت دود و گازهای مضر به داخل دودکش و در نهایت به داخل محیط که معمولا بر اثر گرفتگی و یا وزش باد به وجود میآید باید دودکش ها دارای هواکش مخصوص باشد و کلاهک آنها حداقل ۶۰ سانتیمتر از بلندترین نقطه ساختمان بالاتر باشد.
• دودکشها بویژه در نورد شومینه ها هر سال بررسی و از دوده تمیز شود .
• اتصالات دود کش ها و سر تاسر آن از هرگونه نقص و نشت گاز حفاظت شود.
•  استفاده مشترک از دودکش بسیار خطرناک است و دودکشهای فلزی باید در مسیر خود با بستهای مخصوص محکم شده باشد به نحوی که از جدا شدن اتصالات جلوگیری شود.
• قطر دودکش طراحی آن ، مسیر عبور و باید با توجه به ظرفیت حرارتی محاسبه و…. اجرا شود.
• از وسایل پخت و پز برای گرمایش استفاده نشود.
• از کپسولهای سفری (پیک نیکی ) در فضای داخلی استفاده نشود.
• در فضای پارکینگ که بسته و فاقد تهویه است اتومبیل روشن نشود.
• نفوذ محصولات احتراق خودرو به فضای داخل مسکونی خطرناک بوده و باید مراقبت شود.
• در تبدیل سوخت مایع به گاز شهری حتما از سرویس کار ماهر و مجاز بهره گیری شود. هر وسیله گازسوز باید دارای یک دودکش استاندارد مجزا و مجهز به کلاهک باشد. در هنگام ساخت و ساز از ریختن مصالح به داخل دودکش و مسدود کردن آن مراقبت کنید.
• رنگ شعله آتش در وسایل گرمازا باید کاملا آبی باشد در غیر این صورت نقص در سیستم سوخت رسانی و یا فیتیله دستگاه وجود دارد و باید سریعا نقص را بر طرف نمود.

با دتکتور گاز از حضور گاز مونوکسید کربن در محیط آگاه شو

متوجه شدیم که گاز مونوکسید کربن، گازی بی رنگ، بی بو و خطرناک است. برای آگاهی از حضور این گاز در محیط باید حتما از سنسور هشدار دهنده نشت گاز مونوکسید کربن استفاده کنیم. هشدار دهنده نشت گاز منوکسید کربن Safe Home مدل KD-218A ، یک دستگاه کارآمد جهت شناسایی و هشدار به موقع در هنگام وجود گاز سمی منوکسید کربن در هوای محیط می باشد. این دستگاه مجهز به حسگر گاز CO از نوع الکترو شیمیایی بوده که بیشترین دقت را در شناسایی گاز مونوکسید کربن دارد.

این دستگاه براساس گواهی نامه های زیر مورد تایید می باشد:

گواهی نامه ها:

• مورد تایید سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی
• مورد تایید سازمان ملی استاندارد
• دارای گواهینامه Kitemark از مؤسسه BSI انگلستان (از معتبرترین گواهینامه های بین المللی در خصوص تجهیزات ایمنی)

مهام مارکت عاملیت فروش دتکتور گاز مونوکسید کربن در تهران میباشد. جهت خرید حضوری میتوانید به فروشگاه مهام مارکت مراجعه کنید. و اگر ساکن تهران نیستید، از فروشگاه اینترنتی مهام مارکت خرید خود را انجام دهید.

جهت مشاهده اطلاعات بیشتر از سنسور هشدار دهنده نشت گاز مونوکسید کربن سیف هوم برروی عکسها کلیک کنید.