الزامات مکانیکی بوستر پمپ آتش نشانی S3 شامل رعایت یک سری نکات مهم برای اجرا و بهره وری از سیستم بوستر پمپ اتش نشانی می باشد که می بایست به آنها توجه شده و رعایت شوند.

پیشنهاد مطالعه: ضوابط بوستر پمپ آتش نشانی

الزامات مکانیکی بوستر پمپ آتش نشانی

1-2-شفت و پروانه های پمپ آتش نشانی باید از نوع مقاوم در برابر خوردگی (برنز، فولاد زنگ نزن و آلیاژهای مشابه) باشد.

2-2-تمامی قطعات داخلی پمپ نظیر پروانه، رینگ پروانه، رینگ بدنه، بوش شفت، سایر رینگ ها، محفظه ورودی شفت، مهره های داخلی، آب بندها، سرپوش تخلیه و… باید از  نوع مقاوم در برابر خوردگی انتخاب شوند.

3-2-در انتهای داخلی یاتاقانها، باید واشر آببندی ساخته شده از مواد مقاوم در برابر خوردگی، تعبیه شود.

در انتهای خارجی یاتاقان ها نیز واشر و درپوش گردگیر مناسب باید به  گونه ای در نظر گرفته شود که نفوذ مواد خارجی به داخل یاتاقان تا حد امکان محدود شده باشد.

4-2-آب بندی های مورد استفاده در پمپ آتش نشانی باید از نوع مکانیکی با طول عمر بالا باشد.

استفاده از نخ گرافیتی جهت آببندی، مجاز نیست.

5-2-پمپ آتش نشانی باید به نحوی انتخاب شود که در 150درصد دبی نامی، توانایی تامین فشاری معادل حداقل 65 درصد فشار نامی را داشته باشد.

6-2–بیشینه فشار خالص پمپ آتش نشانی نباید از %140هد نامی بیشتر شود.

7-2-ظرفیت آبدهی مجموعه پمپ آتش نشانی ، معادل یکی از مقادیر مندرج در جدول ذیل پیشنهاد میگردد.

8-2-در صورتی که فشار در جریان صفر سیستم، بالاتر از بیشینه فشار قابل تحمل توسط اجزای سیستم باشد، استفاده از شیر اطمینان بر روی کلکتور خروجی با ساز و کاری  مناسب جهت تخلیه آب، الزامی است.

شیر اطمینان باید پیش از نصب، توسط شرکت صاحب صلاحیت و با توجه به مشخصات فشار مجموعه پمپ، کالیبره شده و گواهی کالیبراسیون آن در آرشیو بایگانی شرکت ثبت شود.

9-2–تمامی لوله ها، شیرآلات و اتصالات باید به نحوی انتخاب شوند که تحمل حداقل فشار 200 PSI و یا PSI 50 بیشتر از فشار کاری سیستم (هر کدام که بزرگتر بود) را داشته باشند.

10-2-تمامی لوله ها و کلکتورهای به کار رفته در لوله کشی مجموعه پمپ آتش نشانی باید از نوع فولادی بدون درز با حداقل رده 40 و قابلیت تحمل بیشترین فشار محتمل در  سیستم انتخاب شوند.

11-2-سایز لوله های مختلف به کار رفته در لوله کشی مجموعه پمپ آتش نشانی باید مطابق جدول ذیل باشد.

هنگام ساخت مجموعه پمپ باید دقت شود که در صورت یکسان نبودن سایز لوله های مکش و دهش با ورودی و خروجی پمپ ها، از تبدیل مناسب استفاده شود.

12-2-هر یک از پمپهای اصلی یا رزرو باید به گونه ای انتخاب شده باشد که توان تامین کل ظرفیت محاسبه شده مورد نیاز سیستم را به تنهایی داشته باشند.

هد و دبی این  پمپ ها باید کاملاً یکسان در نظر گرفته شود.

13-2-دبی پمپ جوکی باید کمتر از مقدار دبی مورد نیاز یک اسپرینکلر باشد و فشار خاموش شدن آن باید معادل مجموع فشار حالت جریان نزدیک صفر و حداقل فشار استاتیک  در مکش پمپ باشد، همچنین فشار شروع به کار آن حداقل باید 10 PSIکمتر از فشار خاموش شدن آن باشد.

فشار شروع به کار پمپ اصلی اول باید PSI 5پایین تر از فشار  شروع به کار پمپ جوکی باشد، همچنین فشار شروع به کار پمپ اصلی دوم باید 10 PSI پایینتر از فشار شروع به کار پمپ اصلی اول باشد.

14-2-پمپه ای گریز از مرکز حتما باید به صورت الکتروپمپ کوپله مستقیم (مدل های مرسوم به اتابلوک)، انتخاب شوند. الکتروموتور به کار رفته در الکتروپمپ باید دارای استاندارد  ملی یا بین المللی معتبر باشد.

15-2-پمپ ها باید مجهز به سیستم خودسرویس مطابق الزامات این آیین نامه باشند.

16-2-به منظور جلوگیری از افزایش دمای سیال داخل پمپها در دبیهای پایین، باید از خط بای پس مجهز به شیر اطمینان و یا صفحه روزنه دار 5 با قطر مناسب استفاده شود.

در صورت استفاده از صفحه روزنهدار باید با در نظر گرفتن تمهیدات مناسب، از تخلیه مخزن به دلیل فشار ثقل جلوگیری گردد.

17-2-هر پمپ باید در قسمت مکش و دهش خود دارای شیرهای قطع کننده جریان باشد.

18-2-به منظور جلوگیری از برگشت جریان، بخش دهش هر پمپ باید دارای شیر یکطرفه مناسب باشد.

19-2-شیرهای یکطرفه باید از نوع استاندارد بوده و فشار کاری آن مطابق بند 9-2انتخاب گردد.

استفاده از شیر های یکطرفه با جنس زبانه تمام پلاستیک در خطوط اصلی، مجاز نمی باشد.

20-2–در خط مکش هر پمپ باید صافی با ابعاد و مش توری مناسب در جهت اصولی نصب گردد.

صافی باید به گونهای نصب شود که فضای مناسب جهت تعمیرات و نگهداری آن، وجود داشته باشد.

21-2-صافی باید حتی المقدور، نزدیک به قسمت مکش پمپ (ضمن رعایت الزامات بند )35-2نصب شده و پیشنهاد میشود در امتداد عمودی و در امتداد جهت جریان، از بالا به پایین  نصب شود.

در صورت نصب صافی در امتداد افقی، قسمت 45درجه صافی باید به طرف پایین قرار گیرد.

22-2-برای پمپ های اصلی باید از صافی چدنی استفاده شود.

پیشنهاد مطالعه: بوستر پمپ آتش نشانی چیست؟

23-2-جهت جلوگیری از آسیب پمپ در مقابل زلزله و به منظور حذف و یا کاهش ارتعاشات، استفاده از لرزه گیر استاندارد الزامی است.

لرزهگیرها باید از نوع فلزی آکاردئونی بوده  و حداقل فشار قابل تحمل آنها باید مطابق بند 2-9انتخاب شود.

24-2-لرزه گیر خط مکش باید بین مکش پمپ و صافی قرار گیرد. لرزه گیر خط دهش باید بین دهش پمپ و شیر یکطرفه قرار گیرد.

25-2-نصب لرزه گیر برای پمپ جوکی الزامی نیست. چنانچه بنا به دلایل خاص لازم بود، ظرفیت پمپ جوکی بالا باشد، ارتعاشات آن باید بررسی شده و در صورت لزوم، لرزه گیر  مناسب استفاده شود.

26-2-سایز شیرآلات و اتصالات باید با قطر لوله مرتبط، برابر باشد.

27-2–شیر قطعکن خط مکش پمپ باید از نوع OS&Y استاندارد باشد. پس از نصب و راه اندازی، این شیر باید در حالت کاملاً باز، قفل و زنجیر شود.

28-2–شیر قطعکن خط دهش پمپ باید از نوع OS&Y دارای قابلیت ارسال سیگنال نظارت و یا پروانهای دارای قابلیت ارسال سیگنال نظارت و فهرست شده باشد.

29-2-سایز کلکتورهای مکش و دهش باید بر اساس مشخصات عملکردی پمپها و ضوابط اطفای حریق سازمان آتش نشانی، انتخاب شود.

کلکتور مکش باید حداقل یک سایز از کلکتور دهش بزرگتر باشد.

30-2-سایز کلکتور دهش باید بر اساس 150درصد دبی پمپ بوده و به نحوی انتخاب شود که سرعت سیال در آن از 6متر بر ثانیه نیز تجاوز نکند.

31-2-سایز کلکتور مکش باید بر اساس 150درصد دبی پمپ بوده و به نحوی انتخاب شود که سرعت سیال در آن از 4.6متر بر ثانیه نیز تجاوز نکند.

مثال: جهت محاسبه سایز کلکتورها، ابتدا باید با توجه به حداکثر تعداد رایزر فعال در زمان حریق (شامل اسپرینکلر و لوله ایستاده،) و مطابق فرمول مندرج در ضوابط اطفای حریق سازمان آتش نشانی تهران، سایز محاسبه شده و سپس تمامی شرایط فوق الذکر کنترل و در صورت لزوم، سایزها اصلاح شود. در جدول ذیل برای چند سایز رایزر و ظرفیت پمپ، سایز کلکتور مورد پذیرش نوشته شده است.

32-2-در صورت نیاز به استفاده از تبدیل، جهت اتصال لوله مکش و فلنج مکش پمپ، این تبدیل باید از نوع غیر هم مرکز بوده و به گونهای نصب شود که از حبس هوا ممانعت به عمل آید. جهت تبدیل غیر هم مرکز باید متناسب با جهت جریان سیال انتخاب شده و قسمت تخت تبدیل غیر هممرکز باید به سمت بالا باشد.

33-2-در صورت نیاز، به منظور اتصال لوله دهش و فلنج دهش پمپ باید از تبدیل هم مرکز استفاده شود.

34-2-لوله کشی بخش مکش باید به گونهای انجام شود که امکان هوا گرفتن و بروز پدیده کاویتاسیون در آن وجود نداشته باشد. توصیه میشود مکش فاقد زانویی و تغییر مسیر باشد.


35-2-طول خط مکش باید به گونهای انتخاب شود که میان فلنج مکش پمپ تا نزدیک ترین تجهیز یا اتصال (معمولاً لرزهگیر)، یک لوله صاف و مستقیم با طول حداقل 5برابر قطر لوله، قرار گرفته باشد. این طول از محل جوش فلنجهای دو سر لوله محاسبه میشود.

36-2-خطوط مکش و دهش پمپ های اصلی، رزرو و جوکی و کلکتور مجموعه پمپ باید به مانومتر مناسب مجهز باشند. مانومتر مکش باید توانایی نمایش فشار منفی (خلاء) را نیز داشته باشد.

تمامی مانومترها باید مجهز به شیر قطع کن بوده و برای مانومترهای خط دهش باید از لوله لوپ استفاده شود. مانومتر باید در جهت نمایش مناسب به گونه ای نصب شود که برای اپراتور به سادگی قابل رویت باشد.

37-2-تمامی مانومترها باید از نوع روغنی با صفحه حداقل 6سانتیمتری برای خطوط مکش و دهش پمپ های اصلی، رزرو و جوکی و صفحه 10سانتیمتری برای کلکتور دهش انتخاب شوند.

رنج سنجش مانومترهای قسمت دهش و کلکتور باید حداقل دو برابر فشار مجموعه پمپ باشد.

38-2-پرشرسوییچ ها باید متناسب با سیال آب انتخاب شده و در خط دهش، بین شیر یکطرفه و شیر قطع کن قرار گیرند.

لازم به ذکر است این تجهیز باید بر روی لوله ی لوپ با تحمل فشار مناسب نصب شوند. مسیر پرشر سوییچ نباید دارای شیرقطع کن باشد.

39-2-اتصال لوله ها به کلکتورها باید یا از نوع زین اسبی بوده و یا با استفاده از سه راهی مناسب انجام شود.

40-2-به منظور جلوگیری از ایجاد تنش در لوله ها و وجود ضایعات و موانع در مسیر سیال، تمامی برشکاری ها و سوراخ کاری ها باید به صورت سرد انجام شوند.

41-2–جهت اتصال فلنجها به یکدیگر باید از واشر سیم دار 6استفاده شود.

42-2-با توجه به در نظر گرفتن پمپ جوکی جهت تامین افت فشارهای جزئی سیستم، استفاده از مخزن تحت فشار در پمپ های آتشنشانی الزامی نیست.

در صورت تمایل به

استفاده از این تجهیز، فشار کاری منبع باید مطابق بند 9-2انتخاب شود.

43-2-در صورت استفاده از منبع تحت فشار، جهت تخلیه آب منبع، یک شیر تخلیه با سایز حدقل 1/2اینچ باید بین منبع تحت فشار و شیر قطع کن روی کلکتور خروجی در نظر گرفته شود.

44-2-تمامی اجزای تشکیل دهنده مجموعه پمپ آتش نشانی ، باید روی یک شاسی فولادی نصب و تثبیت شوند.

45-2-برای شاسی مجموعه پمپ باید از ناودانی با حداقل سایز 8استفاده گردد.

سایز ناودانی باید متناسب با وزن پمپ و الکتروموتور باشد. به جز پمپ های اصلی و جوکی، مجموعه پمپ باید حداقل در چهار قسمت توسط ساپورت مناسب، روی شاشی تثبیت شود.

( 2نقطه از کلکتور مکش و هر کدام از لوله های ارتباطی بین لرزه گیر و مکش پمپ.) تثبیت کلکتور دهش، باید توسط ساپورت مناسب متصل به سقف سازه ای اتاق پمپ انجام شود.

46-2-در طراحی و نصب شاسی، نیروها و تنش های حاصل از ارتعاشات پمپ های نصب شده، باید به طور کامل در نظر گرفته شود.

47-2-عملیات جوشکاری باید با در نظر گرفتن اصول اولیه جوشکاری شامل آماده سازی قطعه کار، محل جوش، زاویه لبه ها، عمق نفوذ و چربی زدایی انجام شود. روش، درجه جوشکاری و نوع الکترود باید به گونه ای انتخاب شود که علاوه بر اتصال صحیح و با دوام قطعات، کمترین تنش ثانویه را ایجاد نماید.

(توصیه میشود الکترود 6010برای پاس اول الکترود 7018برای پاس دوم مورد استفاده قرار گرفته و جوش ها به صورت نفوذی انجام شده و در نهایت جوشکاری توسط تست جوش PTارزیابی گردد.)

48-2-نحوه چیدمان و نصب تجهیزات باید به گونه ای باشد که فضا و دسترسی کافی جهت انجام تعمیرات و نگهداری برای تمامی المانها وجود داشته باشد.

49-2-به منظور بارگیری مناسب و حمل اصولی، باید تعداد کافی قلاب استاندارد با تحمل وزن معادل حداقل 3 برابر وزن مجموعه پمپ، روی شاسی اصلی نصب گردد.

50-2-پیچ و مهره های مورد استفاده در تمامی بخش های مجموعه پمپ باید از سایزهای استاندارد انتخاب شده و مجهز به واشر تخت و فنری بوده و از نوع گالوانیزه یا داکرومات باشند.

51-2-حداقل فشار کاری تمامی فلنجهای مورد استفاده (دنده ای، جوشی و کور) باید مطابق بند 9-2باشد.

52-2-اتصالات (مغزی، مهرهماسوره، زانو، سه راهی، تبدیل و …) باید از نوع فولادی بدون درز رده 40استاندارد انتخاب و در صورت عدم تعریف این رده برای اتصال، باید از نوع سیاه فشار قوی (مطابق بند 9-2)باشد. استفاده از مهره ماسوره تا سایز حداکثر 2اینچ مجاز میباشد.

53-2-کلکتورهای ورودی و خروجی باید دارای برچسب هشداردهنده جهت عدم اعمال فشار (قدم گذاشتن روی اجزا) و عدم بارگیری از این قسمت، باشند.

54-2-کلکتور ورودی باید دارای برچسب هشدار دهنده با مضمون ذیل باشد:

« هشدار – اتصال آب به این کلکتور باید توسط لوله هم سایز و یا بزرگتر انجام شود. سطح اتصال از مخزن آب باید هم سطح یا بالاتر از کلکتور باشد»

55-2–شاسی و اجزای اصلی مجموعه پمپ آتشنشانی باید با رنگ قرمز از نوع اپوکسی (ترجیحاً کد )RAL3020رنگ آمیزی شوند.

56-2-به منظور انجام عملیات خودسرویس، کلکتور دهش باید مجهز به خط تست با شیر برقی باشد. قبل از شیر برقی باید شیر قطع کن و صافی با ابعاد مناسب نصب گردد.

از  آنجا که هر دو وضعیت باز و بسته شیربرقی باید پایش شود، یک فلوسوییچ باید پس از شیر برقی نصب شود. شیر برقی باید تحمل فشار کاری سیستم را داشته باشد. در غیر این صورت یک شیر فشارشکن و یک مانومتر باید قبل از شیر برقی نصب شود.

پیشنهاد مطالعه: نصب بوستر پمپ آتش نشانی

57-2-در صورت استفاده از مخزن آب آتشنشانی مستقل، برگشت آب خروجی از خط تست، شیر اطمینان و خط بایپس به داخل مخزن بلامانع است. در صورت استفاده از مخزن مشترک با آب بهداشتی، برگشت آب به داخل مخزن مجاز نبوده و این خروجی ها باید به نحو مناسب به فاضلاب و یا سیستم جمع آوری آبهای سطح منتقل شوند.

اگر بنا به دلایلی در شرایط خاص، بازگشت آب خروجی به مخزن مشترک اجتناب ناپذیر باشد، تمامی لوله ها و کلکتورها باید پس از جوشکاری، گالوانیزه گرم شوند.

58-2-هر مجموعه پمپ باید دارای یک پلاک فلزی از جنس استیل با نوشته های دائمی، روی شاسی و همچنین روی تابلو برق بوده و تمامی اطلاعات و مشخصات فنی مربوط به مجموعه پمپ و تابلو برق در آن ثبت شده باشد.

مندرجات پلاک باید تمامی موارد ذکر شده در پیوست 3را در بر داشته باشد.

59-2-پس از تکمیل مراحل ساخت، مجموعهپمپ باید به طور کامل و به مدت 2ساعت تحت آزمون فشار قرار گیرد. فشار آزمون باید حداقل ( 200 PSIمعادل 14بار) یا ( 50 PSIمعادل 3.5بار) بالاتر از فشار کاری سیستم (هر کدام بزرگتر بود) باشد.

در صورت مشاهده نشتی در اتصالات، باید اصلاحات مربوطه اعمال شده و آزمون مجدداً تکرار شود. در حین آزمون باید تمهیدات حفاظتی مناسب به منظور جلوگیری از آسیب دیدگی های احتمالی در نظر گرفته شود. اسناد مربوط به انجام آزمون فشار باید به نحو مناسب تهیه شده و بایگانی گردد.

60-2-به منظور درک بهتر موارد فوق الذکر و نحوه اجرای لوله کشی و چیدمان اجزای مختلف مکانیکی مجموعه پمپ آتش نشانی ، شماتیک تجهیزات در پیوست ،7نمایش داده  شده است. برخی از اجزای تصویر شماتیک ممکن است در تمامی موارد کاربرد نداشته باشند.