ضوابط و دستور العمل های سازمان آتش نشانی و خدمات ایمنی در مورد ایمنی ساختمان ها -قسمت دوم
سازمان آتش نشانی چه ضوابط و دستورالعمل هایی برای ایمنی ساختمان ها دارد؟
ب) دستور العمل ایمنی سازمان در مرحله اجراء (بازدید، کنترل ونظارت)
۱-دستور العمل های سازمان آتش نشانی مربوط به ایمنی از مرحله خاک برداری و شورع تا پایانکار
۱-۱- بر اساس مبحث 12 مقررات ملی ساختمان ایران اقدام شود.
۲ –دستور العمل های سازمان آتش نشانی مربوط به نمای سنگ و شیشه
۲-۱ -شیشه از نوع سکوریت باشد.
۲-۲ -از پشت نما داخل ساختمان در قسمت داخل واحدها در هرطبقه از کف تمام شـده اجـرای جانپنـاه بـا مـصالح ساختمانی به ارتفاع حداقل 80 سانتیمتر ضروری است.
۲-۳ -ضخامت شیشه متناسب با ابعاد شیشه در نظر گرفته شده و برای فرم شیشه هر شش متر ارتفاع یک ژوئن دو
سانتی اجراء گردد.
۲-۴ -هر سه متر ارتفاع سنگ روی نیشی قرار گیرد و اسکوپ کامل شود.
۲-۵ -فرم شیشه محکم و فیکس اجراء گردد.
۲-۶ -سنگ های روی درپوش ها کاملاً رولپلاک گردند.
۲-۷ -در محل تقاطع دیوارهای جداکننده با فرم نمای شیش ه به منظور ممانعت گسترش حریق از دو فـضای مجـاور به یکدیگر از پشت نمای شیشه به عرض حداقل یک متر با مصالح ساختمان مقاوم حریق احداث گردد.
۲-۸ -فضاهای جدا از یکدیگر واقع در پشت نمای شیشه، نسبت به یکدیگر با مصالح ساختمانی غیـر قابـل اشـتعال کاملاً جداسازی شوند.
۳-دستور العمل های سازمان آتش نشانی مربوط به برق و روشنائی اضطراری ساختمان
۳-۱ -سیستم برق بر اساس مبحث 13 مقررات ملی ساختمان ایران رعایت گردد.
۳-۲ -تابلوی برق مجاور در اصلی داخل واحد در نظر گرفته شود.
۳-۳ -تابلو برق حداقل مجهز به فیوز مینیاتوری مستقل برای سرویس بهداشتی (حمام و توالت)- آشپزخانه- سالن- اطاق خواب ها- کولر…. باشد.
۳-۴-هر یک از تابلوهای برق به کلید قطع برق در صورت نشت جریان (FI) مجهز گردد.
۳-۵ -کابلها ولوله های سیستم برق از داکت های مستقل یا داخل دیوار عبور نمایند.
۳-۶ -در نظر گرفتن سیستم ارتینگ و صاعقه گیر.
۳-۷ -در نظر گرفتن روشنائی 12 ولت تغذیه از باتری با شارژ و رله اتوماتیک برای دستگاه پلـه و مـسیر اضـطراری، کابین آسانسور، زیرزمین های فاقد نور طبیعی، سالن اجتماعات، موتورخانه، مجتمع ها، واحدهای تجاری، مجتمع های تجاری، بیمارستان ها، کتابخانه ها و موزه ها و هتل ها….
۳-۸ -سیستم برق اماکن مرطوب از قبیل استخر و محوطه مربوط از کف تمام شده تا ارتفـاع 2/2 متـر بـصورت 12 ولت و عدم بهره برداری از 220 ولت و از ارتفاع بالای 2/2 متر در صورت بهره برداری از 220 ولـت از نـوع حفاظـت شده در نظر گرفته شود.
۴- دستور العمل های سازمان آتش نشانی مربوط به آسانسور
۴-۱-رعایت کلیه اصول استاندارد مربوط به آسانسور.
۴-۲ -عدم عبور هر گونه لوله های تأسیسات آب سرد، گرم، دودکش ها، لوله های گاز و کابل هـای بـرق از داخـل چاه آسانسور. (بجز تجهیزات آسانسور)
۴-۳ -نصب قفل سویچی روی دریچه زیر کف موتورخانه و در اتاق موتور خانه آسانسور.
۴-۴ -نصب مشبک فلزی با خانه هائی به ابعاد 2×2 سانتیمتر روی پنجره و روزنه های اتاق موتورخانه آسانسور
۴-۵ -کابین آسانسور به در، آیفون ثابت روی بدنه بدون گوشی متحرک، زنگ خطر، تهویه، روشنایی 12 ولت تغذیه از باتری با شارژو رله اتوماتیک مجهز گردد.
۴-۶ -در نظر گرفتن تجهیزات کامل ایمنی آسانسور (از قبیل گاورنر، پاراشوت، میکروسوئیچ های کنترل کننده).
۴-۷ -دیوارهای جانبی چاه آسانسور خود ایستا و مقاوم حریق بدون هیچگونه روزنه اجرا گردد.
۴-۸ -در نظر گرفتن چاه ارت و اتصال اسکلت فلزی چاه، کابین، قاب وزنه، تجهیزات موتورخانه و کلیه قسمت ها به سیستم ارتینگ با مقاومت حداکثر 5 اهم.
۴-۹-اخذ تأیید از شرکت بازرسی و کیفیت و استاندارد ایران.
۴-۱۰ -نصب تابلو هشدار دهنده داخل کابین با مشخصات ذیل:
ابعاد30×20 سانت- زمینه آبی رنگ و نوار شبرنگ سبز به عرض یک سانت در پیرامون تابلو – نوشـته مـتن بـه رنـگ سفید.
متن تابلو: در زمان حریق به هیچ عنوان از آسانسور استفاده نگردد.
۵- دستور العمل های سازمان آتش نشانی مربوط به سیستم گرمایش ساختمان
۵-۱- کلیه ساختمان های تجاری و فروشگاه ها از سیستم حرارت مرکزی یا پک ایچ استفاده نمایند (استفاده از بخاری
با شعله رو باز مجاز نیست).
۵-۲- دسیستم گازکشی ساختمان مورد تأیید اداره گاز قرار گیرد.
۵-۳- برای هریک از انشعابات گاز بجز روشنائی ها در نظر گرفتن دودکش بطور مستقل و امتداد آن تا ارتفاع 80
سانتیمتر بالاتر از پشت بام و نصب کلاهک مناسب ضروری است.
۵-۴- شومینه ها و دستگاه های گازسوز (کلیه مشعل ها) به شیر کنترل ترموکوپل مجهز گردند.
۵-۵- آشپزخانه رستوران ها حتی المقدور زیر فضای آزاد مستقر گرددو در صورت استقرار زیر احداث بنـا در مجـاورت
فضای آزاد قرار گیرد و بالای آشپزخانه سالن اجتماعات وجود نداشته باشد.
- ضوابط مربوط به محافظت پنجره و درب های ضد حریق- قسمت اول
- ضوابط مربوط به محافظت پنجره و درب های ضد حریق- قسمت دوم
۶-دستور العمل های سازمان آتش نشانی مربوط به موتور خانه تأسیسات
۶-۱- در نظر گرفتن در فلزی و آستانه زیر در برای موتورخانه.
۶-۲- در نظر گفتن تهویه به تناسب حجم موتورخانه.
۶-۳-کلیه دیگ های تحت فشار دارای سوپاپ اطمینان باشند.
۶-۴- سیم کشی های برق بصورت توکار یا از داخل لوله مخصوص عبور نمایند.
۶-۵- روشنائی ها از نوع مخصوص حفاظ دار باشند.
۶-۶- موتورخانه تأسیسات به تجهیزات ایمنی و آتش نشانی زیر نظر کارشناس مجهز گردند.
۶-۷- مجهز به کف شوی باشد.
۶-۸- حداقل 3/1 فضای موتورخانه بصورت فضای پرت منظور شود.
۷-دستور العمل های سازمان آتش نشانی مربوط به جانپناه، داکت و نورگیر و بازشوها
۷-۱- احداث جانپناه با ارتفاع حداقل 80 سانتیمتر از کف تمام شده اطراف پشت بـام، تـراس، بـالکن، دسـتگاه پلـه، اطراف داکت های واقع در پشت بام، پرتگاه ها و پشت بام ساختمان های 6 طبقه بـه بـالا موزایـک فـرش شـود و از آسفالت و ایزوگام استفاده نشود.
۷-۲- استفاده از شیشه یا اشیاء برنده جهت حفاظ جانپناه مجاز نمی باشـد و در صـورت اسـتفاده از نـرده، حفـاظ هـا بصورت عمودی و با فاصله حداکثر 10 سانتیمتر از یکدیگر باشد.
۷-۳- نصب کوپل طلق دار روی نورگیرهای پشت بام و در صورتیکه از شیشه در قسمت نورگیرها و داکت هـا روی پشت بام استفاده شده است، ضروری است مشبک فلزی با خانه هائی به ابعاد حداکثر 2×2 سانت بـا قـاب مقـاوم زیـر شیشه ها نصب گردد.
۷-۴- دیوارهای جانبی داکت ها مقاوم حریق و بدون درز اجرا گردد.
۷-۵- پنجره داکت های نورگیر: از خط الرأس تلاقی دو دیوار جانبی با فاصله حداقل یک متر، فاصله دوپنجره مجاور حداقل یک متر، زیر پنجره ها با ارتفاع حداقل 5/1 متر از کف تمام شده، شیشه ها دوجـداره و شیـشه داخلـی از نـوع سکوریت 6 میلیمتری، پنجره آشپزخانه ثابت، حداقل مساحت نورگیری برای ساختمان های تک واحدی 4 متر مربـع و برای ساختمان های چند واحدی 7 متر مربع با در نظر گرفتن فرمول:
0/2K×0/3R×N=S
S = مساحت، N = تعداد طبقات، R = پنجره غیر از آشپزخانه، K = تعداد پنجره آشپزخانه
۷-۶- در صورت استفاده از شیشه جهت رفع مشرفیت، شیشه ها بصورت فیکس باشـد در قـاب فلـزی بـا دوربنـدی کامل و نوار دور شیشه نصب شوند و در صورت استفاده از شیشه سکوریت بطور اصـولی وبـا اسـتحکام لازم در محـل خود مستقر گردد.
۷-۷- عدم استفاده از شیشه در قسمت کتیبه بالای درب اصلی ورودی به واحدها
۸-دستور العمل های سازمان آتش نشانی مربوط به سیستم لوله کشی آب آتش نشانی ساختمان ها
۸-۱- ساختمان های به ارتفاع حداکثر سه طبقه روی پیلوت و یک واحد در هر طبقه و زیر بنا در هر طبقـه حـداکثر 140 متر مربع نیاز به لوله کشی آب آتش نشانی ندارد.
۸-۲- ساختمان ها با مشخصات بند 1-8 و دو واحد در هر طبقه طبق ارائه طریق بند 3 -8 اقدام شود.
۸-۳- ساختمان های مسکونی با ارتفاع سه الی پنج طبقه روی پیلوت و زیر بنا، از 140 متر مربع تـا 230 متـر مربـع نیاز به اجرای سیستم کشی آب آتش نشانی با لوله به قطر 5/1 اینچ و نصب جعبه F به صـورت یـک طبقـه در میـان شروع از همکف می باشد.
۸-۴- ساختمان های مسکونی با ارتفاع سه الی پنج طبقه روی پیلوت با زیر بنای بیش از 230 متر مربع بـا لولـه بـه قطر ١ الی ٢ اینچ و نصب جعبه F در کلیه طبقات با نظر کارشناسان آتش نشانی.
۸-۵- ساختمان های با ارتفاع بیش از 5 طبقه روی پیلوت با هر مقدار زیر بنا و نصب جعبه F در تمام طبقات با نظر کارشناس آتش نشانی لازم می باشد.
(قطر لوله اصلی آب آتش نشانی توسط کارشناس آتش نشانی مشخص می گردد.)
۸-۶- متعلقات جعبهF برای بندهای (٢-٨) الی (۵-٨) والـو و کوپلینـگ ١ ایـنچ و هوزریـل (تصویر رنگی شماره 4 ) با لوله لاستیکی فشار قوی و سرنازل شیردار سه حالته می باشد.
۸-۷- سیستم لوله کشی آب آتش نشانی سالن هـای اجتماعـات، انبارهـا، واحـدهای تجـاری و صـنعتی زیـر نظـر کارشناسان آتش نشانی انجام شود نصب جعبه F جنب در وخارج از ساخت با متعلقات لوله نواری و داخل سالن هـا بـا متعلقات لوله لاستیکی فشار قوی و هوزریل صورت گیرد، حداکثر فاصله جعبه F از یکدیگر سی متر. (نصب جعبهF بـا متعلقات لوله نواری، داخل سالن بر حسب نظر کارشناسی آتش نشانی)
۸-۸- امتداد لوله اصلی آب آتش نشانی از پشت بام تا پائین ترین ارتفاع ساختمان (کد روی فوندانسیون) و اتصال آن به آب شهر و منبع ذخیره هوائی آب آتش نشانی مستقر در پشت بام ضروری است سایز لولـه اصـلی و ظرفیـت منبـع طبق نظر کارشناس آتش نشانی و دبی خروجی برای مدت 10 دقیقه تا زمان رسیدن نیروی عملیاتی آتـش نـشانی در نظر گرفته می شود و در نظر گرفتن پمپ با رله اتوماتیک جهت تأمین حداقل 3 آتمسفر فشار بـرای هـر یک از سر نازل ها.
۸-۹- انبارها، واحد های صنعتی، تولیدی ضروری است مجهز به استخر آب با ظرفیـت متناسـب بـا محـل و چـاه و سیستم پمپاژ با رله اتوماتیک باشند و در نظر گرفتن ژنراتور برق اضطراری جهت مواقع ضروری و قطع برق (زیر نظـر کارشناس آتش نشانی).
۸-۱۰- هیدرانت آتش نشانی (شیر ایستاده آتش نشانی) برای مجتمع های مسکونی، تجـاری، صـنعتی و اداری زیـر نظر کارشناس آتش نشانی مشخص می گردد.
۸-۱۱- سیستم آب افشان اتوماتیک و دستی (سیستم اسپرینکلر) زیر نظر کارشناسـان آتـش نـشانی مـشخص مـی
گردد.
۸-۱۲- سیستم لوله کشی آب آتش نشانی بصورت خشک زیر نظر کارشناسان آتش نشانی مشخص می گردد.
۹-دستور العمل مربوط به خاموش کننده دستی و چرخ دار آتش نشانی
۹-۱- نصب خاموش کننده 6 کیلویی دی اکسید کربن (CO٢) مجاور تابلو اصلی برق ضروری است.
۹-۲- نصب خاموش کننده پودر وگاز درجه دار جنب در موتورخانه و انباری ها و داخل هـر واحـد تجـاری ضـر وری
است.
۹-۳- سیستم اطفاء حریق اتوماتیک زیر نظر کارشناسان آتش نشانی مشخص گردد.
۹-۴- تعداد و نوع خاموش کننده های دستی و چرخ دار توسط کارشناسان آتش نشانی در مرحله پایان کار مـشخص گردد.
۱۰ -دستورالعمل مربوط به نازک کاری و دکوراسیون داخلی ساختمان ها
۱۰-۱- عدم استفاده از مواد قابل اشتعال (از قبیل موکت) داخل راهروها و دستگاه پله اضطراری و یا ایـستگاه هـای ورودی واحدها و سقف.
۱۰-۲- عدم استفاده از مواد قابل اشتعال جهت دکوراسیون و نازک کاری سالن های اجتماعات، سینماها و راه هـای دسترسی اضطراری در کلیه ساختمان ها.
۱۱-دستورالعمل مربوط به سیستم اعلام حریق
۱۱-۱- هر یک از ساختمان ها که نیاز به راه دسترسی اضطراری یا پلـه اضـطراری داشـته باشـند، سـاختمان هـای
صنعتی، انبارها، عمومی، اداری سینماها و سالن های اجتماعات، مراقبتی، درمانی، اقامتی عمومی، مجتمع های تجاری
و اماکن پر مخاطره.
۱۱-۲- قبل از اجراء ضروری است طرح سیستم اعلام حریق به تأیید سازمان آتش نشانی برسد.
۱۱-۳- نصب تابلو هشدار دهنده در محدوده ورودی اصلی ساختمان در معرض دید با مشخصات ذیل:
– ابعاد 30×40 سانت زمینه آبی و نوار شبرنگ سبز به عرض یک سانت در پیرامون تابلو
– نوشته متن به رنگ سفید
– متن تابلو: به محض شنیدن آژیر عمومی اعلام حریق در اسرع وقت با حفظ خونسردی محل واحد خـود را تـرک نموده و از مسیر دستگاه پله از ساختمان خارج گردید.
۱۲- دستور العمل های سازمان آتش نشانی مربوط به دستگاه پله اضطراری
۱۲-۱- دیوارهای مسیر دسترسی اضطراری و دستگاه پله اضطراری خود ایستا بـدون هیچگونـه منفـذ باشـد (بجـز پنجره های مشرف به فضای آزاد) و به در دودبند خود بسته شو مجهز گردد و نـصب کوپـل طلـق دار همـراه بـا فـن مناسب در سقف دستگاه پلکان و جانپناه دستگاه پلکان مشرف به نورگیر بـه ارتفـاع حـداقل 5/1 متـر اجـراء و نـصب روشنائی اضطراری 12 ولت تغذیه از باتری با شارژ و رله اتوماتیک.
۱۲-۲- نصب علائم راهنما جهت مشخص نمودن شماره طبقه مسیر خروج در ارتفاع حداکثر 8/1 متر از کـف تمـام شده با مشخصات ذیل:
بصورت نوردار با روشنائی 12 ولت تغذیه از باتری با شارژر و رله اتوماتیک یا شبرنگ متناسب با مسیر خروج.
۱۳- دستور العمل های سازمان آتش نشانی مربوط به استخر و محوطه استخر
۱۳-۱- موتورخانه و مشعل ها خارج از محوطه استخر مستقر گردند.
۱۳-۲- سیستم برق تا ارتفاع 2/2 متر بصورت 12 ولت و عدم بهره برداری از 220 ولت و از ارتفاع بـالای 2/2 متـر
در صورت استفاده از 220 ولت از نوع حفاظت شده و مجهز به کلید F١ مستقل باشد.
۱۳-۳- در نظر گرفتن روشنائی اضطراری 12 ولت تغذیه از باتری با شارژر و رله اتوماتیک
۱۳-۴- جداسازی محوطه استخر بوسیله در قفل دار سوئیچی از دیگر قسمت های ساختمان ضروری می باشد.
۱۳-۵- در بالا و اطراف سکوی شیرجه (دایو) تا فاصله حداقل به 3 متر عدم بهره برداری از برق 220 ولت و از ولتاژ
حداکثر 12 ولت بهره برداری شود.
۱۳-۶- کلیه شیشه های مشرف به استخر و رختکن از نوع سکوریت انتخاب گردد.
۱۳-۷- کف سازی محوطه استخر لغزنده نباشد.
۱۳-۸- سیستم گرمایشی بصورت حرارت مرکزی تغذیه گردد.
۱۴-دستور العمل های سازمان آتش نشانی مربوط به استعلام از سازمان آتش نشانی و نظریات کارشناسی
۱۴-۱- با توجه به موقعیت، نوع کاربری و شرایط ساختمان ها ضروری است برای هـر یـک از سـاختمان هـا بطـور
مستقل از سازمان آتش نشانی استعلام گردد. جهت اخذ نظریات کارشناسی و ارائه طریق، تشکیل پرونده، حفظ سو ابق
برای مواقع بروز آتش سوزی و حادثه و راهنمائی نیروهای عملیاتی بر اساس آن توسط ستاد فرماندهی، بررسـی علـل
حریق و حادثه.
۱۴-۲- همواره نظریات کارشناس سازمان آتش نشانی در اولویت قرار دارد.
محصول پیشنهادی:
