نگهداری و تعمیرات سیستم اسپرینکلر

همانطور که می دانید، نگهداری و تعمیرات (maintenance)، به مجموعه فعالیت ها و اقداماتی که به منظور آماده به کار نگه داشتن تجهیزات در سطح قابل قبول از نظر عملیاتی (نگهداری) و یا باز گرداندن  تجهیزات معیوب به چرخه استفاده و بهره برداری، اطلاق می شود و نتیجه مورد انتظار ار این اقدامات، ایجاد آمادگی، حفظ قابلیت عملیاتی، تداوم و استمرار عملیاتی تجهیزات برای شرایط تعریف شده خواهد بود.

بازرسی، تست، تعمیرات

۱- بازرسی

– اسپرینکلرها (Sprinklers) : اسپرینکلر ها می بایست سالیانه مورد بازدید قرار گرفته و عاری از هرگونه خوردگی (زنگ زدگی)، رنگ، مواد خارجی و صدمه فیزیکی بوده و متناسب با نوع  آنها ( e.g. uprightpendant or sidewall) به طور صحیح نصب شده باشند. در صورتی که دارای هریک مشکلات فوق باشند، حتما باید تعویض و یا اصلاح وضعیت شده و هرگونه انسداد و گرفتگی مسیر پاشش آن نیز برطرف شود.

در خصوص سرویس و نگهداری قطعات یدکی و موجودی انبار نیز موارد ذیل بایستی سالیانه کنترل گردد:

۱- متناسب بودن تعداد و نوع اسپرینکلرها

۲- آچارهای مخصوص آچارکشی انواع اسپرینکلرهای بکار رفته در سیستم

–لوله ها و اتصالات (Pipe & Fittings) : لوله ها و اتصالات به کار رفته باید هر سال کنترل شده و در وضعیت مطلوبی باشند. عاری از هرگونه آسیب مکانیکی، نشتی، خوردگی، و ناهم راستایی (عدم تطابق) بوده و هیچ گونه بار خارجی بر آنها وارد نگردد.

– بست ها و آویز ها (Hangers and Seismic Braces) :جنس و سایز لوله، نوع مصالح ساختمان، احتمال وقوع زلزله و… از عواملی هستند که در انتخاب نوع بست ها و فاصله بین آنها تاثیر می گذارند. در فرآیند بازرسی باید توجه داشت که هیچکدام از نگهدارنده ها نباید آسیب فیزیکی دیده و یا شل باشند. در صورت صدمه و یا لقی اقدام لازم، تعویض یا بستن مجدد آنهاست.

– گیج ها (Gauges) :تمامی فشارسنج ها بایستی ماهیانه بازدید شده تا وضعیت مناسب خود را حفظ و فشار تغذیه آب از شبکه را به طور دقیق نشان دهند.

– سازه (Buildings) :سالانه و پیس از شروع فصل سرما می بایست تمام بخش های ساختمانی که در آن سیستم اطفاء اسپرینکلر تعبیه شده، اعم از پنجره های دیواری و سقفی، درها، سیستم تهویه، منافظ و …. بازرسی شوند تا آب موجود در سیستم اسپرینکلر تر، منجمد نگردیده و میزان گرمایش (انرژی) مورد نیاز برای ایجاد دمای حداقل ۴٫۴ درجه سانتی گراد مهیا باشد.

– تجهیزات هشدار دهنده (Alarm Devices) :این تجهیزات از جمله: زنگ اخبارهای مکانیکی و پرشر سوئیچ و… می بایست هر سه ماه یکبار بازدید و صحت آنها بدون هرگونه آسیب فیزیکی تایید شود.

– هیدرولیک سیستم (Hydraulic nameplate) :هر سه ماه یکبار چک گردد.

– اتصالات آتش نشانی (Hose Connections) : براساس استاندارد سالیانه مورد بازدید و کنترل قرار گیرند.

– شیرهای کنترل (Control valves) : لازم به ذکر است، حداقل یک شیر کنترل فهرست شده می بایست بر روی هر سیستم اسپرینکلر نصب شود. مگر آنکه لوله تغذیه کننده سیستم اسپرینکلر و شبکه آب فایرباکس آتش نشانی (سیستم های متشکل از شبکه لوه کشی و اتصالات مربوط  به شیلنگ های آتش نشانی که برای اطفاء دستی به کار می روند) مشترک باشد. آنگاه برای هر طبقه نیز یک شیر کنترل نصب گردد تا هنگام تعمیرات سیستم اسپرینکلر، خللی در عملکرد شبکه آب آتش نشانی وراد نشود. شیرهای فوق از جمله شیرهای پروانه ای و … به صورت هفتگی و ماهیانه باید چک شوند.

تست

– اسپرینکلرها (Sprinklers) :

اسپرینکلرهای مرغوب درصورت عدم وارد شدن صدمه احتمالی فیزیکی و… تا ۵۰ سال به خوبی کار خواهند کرد و نیاز به تست ندارند لکن بعد از می بایست جایگزین شده ویا تست گردند. در حالت دوم بصورت تصادفی از نواحی گوناگون، تعداد مشخصی به عنوان نمونه انتخاب و به یک آزمایشگاه دارای صلاحیت در حوزه کنترل صحت عملکرد و تست این تجهیزات ارسال می گردد. پس از تایید، قابلیت استفاده خواهند داشت و بعد از آن هر ۱۰ سال یکبار این فرآیند تکرار می شود. در صورتی که از زمان ساخت اسپرینکلرها ۷۵ سال گذشته باشد، فاصله هر کنترل به ۵ سال یکبار تقلیل خواهد یافت.

– گیج ها (Gauges) :

این تجهیزات می بایست هر ۵ سال یکبار تعویض شده و یا با یک نمونه کالیبره شده، مقایسه شوند تا درصورت نداشتن دقت لازم، به واحد کالیبراسیون ارسال و اصلاح شود.

– تجهیزات هشدار دهنده (Alarm Devices) :

این تجهیزات همانطور که می بایست هر سه ماه یکبار بازدید و صحت آنها بدون هر گونه آسیب فیزیکی تایید، بر طبق روند اشاره شده در استاندارد، باید مورد تست عملکردی نیز قرار گیرند.

– اتصالات آتش نشانی (Hose Connections) :

پس از گذشت ۵ سال از زمان نصب، این تجهیزات باید مورد سرویس تست قرار گیرند و در صورت تایید پس از آن، هر ۳ سال این امر اتفاق می افتد.

تعمیرات

در بخش تعنیرات سیستم های اطفاء حریق موارد ذیل را صورت می پذیرد:

-اسپریکلرها (Sprinklers) :

در برخی از اجزای سیستم های اسپرینکلر،باز سازی مجموعه در قالب نوسازی تجهیزات و قطعات صورت می پذیرد. مشخصات و موارد زیر در جایگزینی و کاربرد مناسب اسپرینکلرها مورد توجه می باشند:

-نوع اسپرینکلرها

-سایز اوریفیس و ضریب k

-نرخ دما

– پوشش اسپرینکلرها‌ (درصورت داشتن)

-نوع پوشش(upright,pendant,sidewall)

-ملزونات طراحی

در جعبه ای مخصوص می بایست تعدادی اسپرینکلر یدکی با انواعی که در سیستم بکار رفته است، نگهداری شود. محل استقرار جعبه فوق در معرض رطوبت، گردوغبار، خوردگی ویا دمای بیش از ۳۸ درجه سانتیگراد نباشد. به هیچ عنوان نباید از اسپرینکلرها دارای پوشش یا رنگ یا هر گونه تزیین اضافی و غیر استاندارد استفاده نمود.

وضعیت تعداد اسپرینکلرهای یدکی که بایستی در محل انبارش شده موجود باشد به قرار زیر است:

-در سیستم های دارای تعداد اپرینکلر کمتر از ۳۰۰ عدد، حداقل ۶ اسپرینکلر

-در سیستم های دارای ۳۰۰ تا ۱۰۰۰ اسپرینکلر ها، حداقل ۱۲ عدد

-در سیستم های دارای بیش از ۱۰۰۰ اسپرینکلر، حداقل ۲۴ عدد

آچار اسپرینکلر (Sprinkler Wrench):

در اجرای فرآیند تعمیرات، یکی از ابزارهای مهم و مورد نیاز آچار اسپرینکلر می باشد. باید برای هر یک از انواع اسپرینکلرهای نصب شده در سیستم، می بایست یک آچار محصوص آن در جعبه نگهدار یقطعات یدکی وجود داشته باشد تا در زمان مونتاژ ومونتاژ کردن اسپریکلر ها و آچار کشی، از آن استفاده شود.

تست تاییدیه نصب:

در مواقعی که انجام فعالیت های بازسازی و تعمیرات اجزا و تجهیزات سیستم اطفاء حریق اسپرینکلر، منجبربه ایجاد تاثیر بر روی بیش از ۲۰ عدد از اسپرینکلرها باشد، نصب و راه اندازی تمامی المان های فوق بایستی بر طبق استاندارد (NFPA13)  انجام پذیرد.

-اتصالات آتش نشانی ( Hose Connections):

پس از هربار استفاده از این تجهیزات، تمامی رابط ها می بایست قبل از به کار گیری مجدد در سیستم، تخلیه، تمیز و کاملا خشک شوند. تجهیزاتی که موفق به اخذ تاییدیه در مراحل بازرسی وتست نمی شوند، بایست مجددا تعمیر، تست و یا جایگزین شوند.

-شیرآلات (valves):

اتین تجهیزات یکی از کلیدی ترین اجزای مورد استفاده بوده که می بایست سالانه و یا هر زمان که مورد نیاز است تعمیر و نگهداری شده و بعضا المان های داخلی آنها مورد بازدید قرار گیرند.

-آب مورد استفاده در سیستم (Marine Systems):

معمولا در سیستم های اطفاء حریق اسپرینکلر، پس از انجام تعمیرات، از آب شیرین به عنوان منبع ذخیره برای تخلیه و آبگیری مجدد تجهیزات استفاده می شود.

نتیجه گیری

در این نوشتار، اندکی به نحوه بازرسی، تست و انجام تعمیرات سیستم های اطفاء حریق‌ آبی (wet system) بر اساس استاندارهای مورد تایید، پرداخته شد وطرح کلی و اهمیت داشتن یک برنامه منسجم و صحیح در این حوزه به منظور افزایش راندمان سیستم ها مشخص شد.

در ادامه با مشاهده این فیلم آموزشی با نحوه کار اسپریکلر خانگی بیشتر آشنا خواهیم شد:

—————–

مطالب مشابه:

برای مطالعه قسمت های اول و دوم روی لینک های زیر کلیک نمایید: