سیستم اطفا حریق افشانه آب یا اسپرینکلر-قسمت۱
اسپرینکلر در ﺳﺎل ۱۸۷۴ ﺗﻮﺳﻂ ﻫﻨﺮی ﭘﺎرﻣﻠﯽ اﺧﺘﺮاع ﺷﺪ . اﯾﻦ وﺳﯿﻠﻪ ﻧﺴﺒﺘﺎ ﺳﺎده ﺑﺎ ﮐﻤﮏ ﺗﺠﻬﯿﺰات راﯾﺞ در ﺷﺒﮑه های ﻟﻮﻟﻪ ﮐﺸﯽ ﻧﻈﯿﺮ ﺷﯿﺮ آﻻت و لوله و اﺗﺼﺎﻻت ﺑﺎ ﻫﺪف ﺣﻔﺎﻇﺖ از ﺟﺎن و ﻣﺎل اﻓﺮاد در ﺑﺮاﺑﺮ ﺣﺮﯾﻖ ﺑﮑﺎر ﺑﺮده ﺷﺪاﻧﺪ . ﺑﺮﺧﻼف ﺗﺼﻮر ﺑﺮﺧﯽ اﻓﺮاد ﻣﺒﻨﯽ ﺑﺮ اﯾﻨﮑﻪ در ﻫﻨﮕﺎم ﺣﺮﯾﻖ ﺗﻤﺎﻣﯽ اﺳﭙﺮﯾﻨﮑﻠﺮﻫﺎی ﻧﺼﺐ ﺷﺪه در ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻓﻌﺎل ﻣﯽ ﺷﻮﻧﺪ ﺑﺎﯾﺪ اﺷﺎره ﻧﻤﻮد ﮐﻪ در ﺗﻤﺎﻣﯽ ﺳﯿﺴﺘﻢ ﻫﺎ ( ﺑﺎﺳﺘﺜﻨﺎء ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺳﯿﻼﺑﯽ) ﻓﻘﻂ اﺳﭙﺮﯾﻨﮑﻠﺮﻫﺎﯾﯽ ﮐﻪ در ﻣﺠﺎورت آﺗﺶ ﻗﺮار دارﻧﺪ , ﻓﻌﺎل ﺷﺪه و آب را ﺗﺨﻠﯿﻪ ﻣﯽ ﮐﻨﻨﺪ و ﺑﺮ اﺳﺎس آﻣﺎر ﻣﻨﺘﺸﺮ ﺷﺪه ۳۷ درﺻﺪ از آﺗﺶ ﺳﻮزی ﻫﺎ ﺗﻨﻬﺎ ﺑﺎ ﻓﻌﺎل ﺷﺪن ﯾﮏ اسپرینکلر و ۵۶ درﺻﺪ ﺑﺎ ﮐﻤﺘﺮ از ﺳﻪ اسپرینکلر و ۸۳ درﺻﺪ ﺑﺎ ﮐﻤﺘﺮ از ۱۰ اﺳﭙﺮﯾﻨﮑﻠﺮ ﮐﻨﺘﺮل ﯾﺎ اﻃﻔﺎء ﺷﺪه اﻧﺪ. در ﺧﺼﻮص ﺗﺎﺛﯿﺮ اﺳﭙﺮﯾﻨﮑﻠﺮ ﻫﺎ روی اﻓﺰاﯾﺶ اﯾﻤﻨﯽ ﮐﺎﻓﯿﺴﺖ ﺑﺪاﻧﯿﻢ ﺗﺎﮐﻨﻮن ﻫﯿﭻ ﯾﮏ از ﺳﺎﺧﺘﻤﺎن ﻫﺎی ﻣﺠﻬﺰ ﺑه ﺳﯿﺴﺘﻢ اﺳﭙﺮﯾﻨﮑﻠﺮ دﭼﺎر ﺧﺴﺎرت ﺳﻨﮕﯿﻦ ﻧﺸﺪه و ﻣﺮگ ﻧﺎﺷﯽ از ﺣﺮﯾﻖ در ﺧﺎﻧﻪ ﻫﺎی دارایسیستم اسپرینکلر یا افشانگر در اﻧﮕﻠﺴﺘﺎن ﮔﺰارش ﻧﺸﺪه اﺳﺖ.
فهرست مطالب
وﯾﮋﮔﯽ ﻫﺎ و اﻣﺘﯿﺎزات
- اوﻟﯿﻦ و ﭘﺮ اﺳﺘﻔﺎده ﺗﺮﯾﻦ ﺳﯿﺴﺘﻢ اﻃﻔﺎء ﺣﺮﯾﻖ در دﻧﯿﺎ
- دارای ﺗﺄﯾﯿﺪﯾﻪ ﻫﺎی ﻣﻌﺘﺒﺮ ﺑﯿﻦ اﻟﻤﻠﻠﯽ
- اﻧﻮاع ﺷﯿﺮ آﻻت ﺳﯿﺴﺘﻢ ﺗﺮ ,(Wet) ﺧﺸﮏ و (Dry) ﭘﯿﺶ ﻋﻤﻠﮕﺮ (Pre Action) و ﺳﯿﻼﺑﯽ (Deluge)
- اﻧﻮاع اﺳﭙﺮﯾﻨﮑﻠﺮﻫﺎی اﺳﭙﺮی ﮐﻨﻨﺪه ( Spray ) ﻣﺴﮑﻮﻧﯽ (Residential) ﭘﻮﺷﺶ ﮔﺴﺘﺮده و…
- تنوع تجهیزات جانبی
سیستم اسپرینکلر یا افشانگر ﻣوﺛﺮﺗﺮﯾﻦ و اﻗﺘﺼﺎدﯾﺘﺮﯾﻦ ﺷﯿوه مهار و اطفای حریق میباشد که در ۹۸ درصد موارد ﻣﺎﻧﻊ از وقوع و اﻧﺘﺸﺎر آﺗﺶ ﺳوزی ﻣﯿﮕﺮدد. ﻣﻄﺎﺑﻖ ﺑﺎ اﺳﺘﺎﻧﺪاردهای بین المللی، بویژه استاندارد NFPA-13 که از ﻣﻄﺮﺣﺘﺮﯾﻦ و ﺳﺨﺖ ﮔﯿﺮاﻧه ﺗﺮﯾﻦ اﺳﺘﺎﻧﺪارد های ﺟهان در اﯾﻦ زمینه می باشد، به طور متداول از دو روش برای محافظت اتوماتیک انبار که دارای ردیفهای متعدد قفسه (rack) می باشد، استفاده می گردد:
۱- اﺳﺘﻔﺎد از سیستم اسپرینکلر یا افشانگر در ﭼند ﻻیه و ﻗﺮاردادن اﻓﺸﺎﻧﮕﺮ ها در داخل برخی از طبقات قفسه ها (اصطلاحاٌ به این گونه افشانگرها که در داخل قفسه ها قرار داداه می شود، افشانگرهای in-rack یا داخل قفسه گفته می شود).
۲- استفاده از افشانگرهای زود اطفاء کننده واکنش سریع (ESFR Sprinklers) در مواردی که فضای کافی برای انتقال حرارت و دود از میان طبقه ها به بالا وجود داشته باشد.
با در نظر گرفتن دو مورد فوق الذکر بدیهی است که انتخاب هریک از آنها وابسته به در نظر گرفتن شایط مختلفی است که به بررسی برخی از این موارد پرداخته می شود.
تاریخچه افشاگرهای ESFR
افشاگرهای ESFR یا زود اطفاء کننده های واکنش سریع به درستی به عنوان بهترین سرمایه گذاری و راهکار در اطفاء حریق انبار های کالا مطرح گردیده است . استفاده از این نوع از افشانگرها به سال ۱۹۸۰ میلادی برمیگردد که از آن به بعد، این نوع از افشانگرها به عنوان یکی از روش های جایگزین افشانگری های متعارف تنها قادر به محدود نمودن و جلوگیری از گسترش حریق بودند.به همین دلیل برای خاموش سازی کامل حتما نیاز به حضور ماموران آتش نشانی می بود.
اما این افشانگر ها چگونه کار میکنند؟ افشانگر های ESFR آب را ۲ تا ۳ برابر بیشتر از افشانگر های متعارف پاشش می کنند و قطره های پاشیده شده توسط این افشانگرها، بزرگ تر می باشند. در نتیجه، این قطره ها با مومنتوم بیشتر به قطره های افشانگر های متعارف، درصد بیشتری از آب را روی آتش ریخته وباعث خاموش شدن آتش می گرددند.
مزایا
بدیهی است، در صورت مساعد بودن شرایط، استفاده از افشانگرهای ESFR دارای مزایای قابل توجهی می باشد که بعضی از این موارد، عبارت اند از:
- زمان نصب کمتر
- کاهش پیچیدگی لوله کشی(بدون نیاز به لوله کشی به داخل قفسه ها)
- افزایش انعطاف پذیری کارکردن با قفسه ها، بدون نگران بودن از آسیب رسانی احتمالی به افشانگرها
- شناسایی سریع حریق و جلوگیری از گسترش آن
- قابل استفاده برای محافظت از انبار کالاهای بسته بندی شده وغیر بسته بندی شده
- قابل کاربرد برای محافظت از انبار تایرهای لاستیکی، رول کاغذ، مایعات اشتعال پذیر و قطعات اتومبیل
- طراحی شده برای محافظت از انبار کالا های تا ارتفاع ۱۲/۲ متر و حداکثر ارتفاع سقف ۱۳/۷ متر
- دارا بودن ضریب تخلیه بالا ( در مقایسه با دیگر افشانگر ها، نیاز به اختلاف فشار کمتری دارد).
- کاهش یا حذف نیاز به استفاده از پمپ آتش نشانی
کاربردها
همانطور که ذکرشد، افشانگرهای ESFR برای محافظت از کالاهای انبار شده تا حداکثر ارتفاع ۱۲/۲ متر و حداکثرارتفاع کف تا سقف ۱۳/۷ مترکاربرد دارد. همچنین جهت محافظت از انبارهای با ارتفاع بیشتر، طرح های حفاظتی شامل ترکیبی از افشانگرهای با چیدمان قفسه ای و ESFR با هم ویا افشانگر های با چیدمان داخل قفسه به تنهایی مناسب مس باشد. ESFR جهت محافظت از دامنه وسیعی از کالا ها طراحی می شود.این سیستم قابلیت انعطاف پذیری بیشتری در انبارها، در مقایسه با روش استفاده از افشانگر های متعارف ایجاد می کند که مطابق با استاندار، تنها مجاز به استفاده جهت محافظت از کالاهایی که هنگام نصب سیستم در انبار ذخیره شده بودند، می باشد و در صورت تغییر کالاهای ذخیره در انبار، افشانگرهای مورد استفاده ، ممکن است مطابق با ضوابط استاندارد جایگزین شود. در مواردی که موقعیت انبار ها ایجاب کند که از افشانگر های متعارف که شامل افشانگر های داخل قفسه نیز می باشد، برای محافظت ساختمان استفاده می شود، مالکین ساختمان ترجیح می دهند که از سیستم ESFR استفاده نماید.زیرا به دلیل این که این سیستم نیاز به استفاده از افشانگرهای داخل قفسه را مرتفع می کند، نگرانی خاصی در مورد خراب شدن افشانگرها در اثر برخورد وجود ندارد به علاوه در صورت تغییرکالاهای ذخیره شده در انبار، به دلیل انعطاف پذیری این نوع افشانگر ها از نظر قابلیت محافظت از دامنه وسیعی از کالاها، عموما نیازی به تغییر سیستم نمی باشد.
محدودیت های سیستم ESFR
- با وجود با قابلیت برتر سیستم های ESFR در مهار آتش (در مقایسه با افشانگر های متعارف که تنها حریق را قبل رسیدن به نیروهای آتش نشانی کنترل می کنند )، این نوع از سیستم ها دارای محدودیت های زیر می باشند:
- در صورت استفاده از قفسه های یک پارچه (solid shelving) استفاده از این نوع از افشانگر ها مجاز نیست.
- بین سر افشانگر و حداکثرارتفاع کالاهای انبار شده حداقل ۳۶ اینج فاصله می بایست رعایت گردد.
- استفاده دز اماکن ذخیره مایعات قابل اشتعال عموما مجاز نیست.
- ضوابط مربوط به فاصله این از افشانگرها از موانعی مانند: سازه های سقف، کانال ها، تجهیزات روشنایی و… بسیار سخت گیرانه است که در هنگام طراحی ونصب، می بایست مورد توجه قرار گیرد.
نتیجه گیری
سیستم های ESFR بسیاری از چالشهای محافظت از انبارها را حل می کنند واستفاده از آنها، با توجه به مزایای چشم گیرشان از جمله: کاهش پیچیدگی سیستم وافزایش انعطاف پذیری و نیز کاهش هزینه ها، همواره مورد گسترش بوده است با این حال حصول اطمینان از انتخاب نوع درست سیستم ESFR مستلزم آگاهی کامل از نوع کالاهای انبار شده و روش نگهداری این گونه کالاها و هم چنین توجه به مفاد استاندارهای ارائه شده در این زمینه بوده وعدم توجه به این موارد، ممکن است منحربه عدم کارایی این سیستم گردد.
درادامه با مشاهده این فیلم آموزشی با نحوه کار اسپریکلر خانگی بیشتر آشنا خواهیم شد….
مطالب مشابه:
برای مطالعه قسمت دوم و سوم این فایل روی لینک زیر کلیک نمایید: